Kerken overvallen door coronamaatregelen: „Sommige gemeenten trokken zich geen bal van de maatregelen aan"

In dit artikel:

De coronamaatregelen hadden tussen maart 2020 en mei 2022 grote gevolgen voor kerken. Tijdens de parlementaire enquête naar de aanpak van de pandemie kwam hun positie slechts beperkt aan bod, hoewel kerken door de beperkingen zwaar werden geraakt. Zo mochten aanvankelijk maximaal dertig mensen een kerkdienst bijwonen, wat vooral grote gemeenten trof.

Jaap Smit, voorzitter van het Interkerkelijk Contact in Overheidszaken (CIO), overlegde tijdens de crisis bijna wekelijks met minister Ferd Grapperhaus. Ook binnen het CIO, waarbij bijna dertig kerkgenootschappen zijn aangesloten, ontstonden stevige discussies. Smit vond dat sommige kerken zich onvoldoende aan de regels hielden. Volgens hem betekende godsdienstvrijheid niet dat kerken tijdens een landelijke lockdown met honderden mensen konden samenkomen. Het CIO kon alleen adviseren en niets afdwingen.

SGP-senator Peter Schalk adviseerde Grapperhaus om kerkdiensten niet volledig te verbieden en de maatregelen zo beperkt mogelijk te houden. Hij vond een uitzonderingspositie voor kerken niet realistisch: het grondwettelijke recht om samen te komen moest volgens hem worden afgewogen tegen de verantwoordelijkheid voor de samenleving.

Ook de Protestantse Kerk in Nederland steunde in grote lijnen het opvolgen van overheidsbesluiten. Oud-scriba René de Reuver zei dat volksgezondheid daarbij zwaar woog en dat de scheiding tussen kerk en staat niet daadwerkelijk werd aangetast, omdat kerken diensten mochten blijven verzorgen. Wel vraagt hij zich achteraf af of kerken zich sterker hadden moeten uitspreken over de gevolgen van lockdowns voor jongeren en ouderen in zorginstellingen. Een volgende crisis zou volgens hem opnieuw tot gewetensvragen leiden.