Kerkelijke meldpunten seksueel misbruik zijn volgens onderzoeksrapport voorbeeld voor andere religieuze gemeenschappen

In dit artikel:

Uit een drie jaar durend WODC-onderzoek in opdracht van het ministerie van Justitie en Veiligheid blijkt dat vooral de protestantse kerken in Nederland inmiddels relatief goed zijn ingericht om seksueel grensoverschrijdend gedrag te herkennen en aan te pakken. Het gaat om brede kerkelijke verbanden zoals de Christelijke Gereformeerde Kerken, de Hersteld Hervormde Kerk, de Nederlandse Gereformeerde Kerken en de Protestantse Kerk in Nederland. Ook de Rooms-Katholieke Kerk en andere religieuze stromingen, zoals islam, boeddhisme, evangelische bewegingen en de Jehovah’s Getuigen, zijn meegenomen.

Volgens het rapport hebben de christelijke meldpunten veel specialistische kennis, waardoor slachtoffers onafhankelijk steun kunnen krijgen en lokale kerken advies en training ontvangen. Er zijn protocollen, klachtenroutes, gedragscodes en voorlichting. Toch ervaren slachtoffers de praktijk niet altijd positief: luisteren en begeleiden wordt gewaardeerd, maar ingrijpen zonder overleg kan juist extra pijn doen. Bovendien richten de meldpunten zich vooral op misbruik in gezagsverhoudingen, terwijl misbruik binnen families of tussen gemeenteleden onderling minder aandacht krijgt.

Het onderzoek laat ook zien dat kerken vaak pas handelen nadat er al iets is misgegaan, terwijl preventie nog maar beperkt ontwikkeld is. Veel slachtoffers verlaten uiteindelijk de religieuze gemeenschap, onder meer omdat erkenning ontbreekt. Opvallend is verder dat daders vaker van buiten de gemeenschap komen dan van binnenuit, al zijn vrouwen in het algemeen vaker slachtoffer. In gesloten religieuze culturen kunnen loyaliteit, schaamte en het beeld van een veilige gemeenschap het herkennen van misbruik bemoeilijken. Daarnaast kunnen religieuze ideeën over zonde, vergeving en Bijbelteksten misbruik onbedoeld vergoelijken of druk leggen op slachtoffers om te vergeven.