Kerk Spakenburg weigert concert met islamitische gebedsoproep: „Past niet bij de christelijke boodschap"
In dit artikel:
Muziekvereniging Wilskracht uit Amersfoort heeft haar geplande uitvoering van Karl Jenkins’ The Armed Man in de Noorderkerk niet kunnen doorzetten nadat de kerkenraad weigerde dat de islamitische gebedsoproep in het kerkgebouw te horen zou zijn. Het concert stond gepland voor zaterdag 18 april; een eerdere uitvoering was voor 11 april in de Sint-Joriskerk gepland en een tweede, in Spakenburg een week later, is inmiddels komen te vervallen doordat een alternatieve locatie niet kon worden gevonden.
The Armed Man is een mis-achtig oratorium dat teksten uit christendom, islam, jodendom en hindoeïsme verweeft en bedoeld is als oproep tot vrede. Wilskracht koos het werk als centraal stuk bij haar 105-jarig bestaan en gaf aan met muziek een verbindende rol te willen vervullen in onrustige tijden. De vereniging had de Noorderkerk al vorig jaar gereserveerd en bij die reservering gemeld dat het werk met alle originele teksten zou worden uitgevoerd.
De kerkenraad van de Noorderkerk, onder leiding van voorzitter Kees van de Groep, werd volgens eigen zeggen pas afgelopen zaterdag door plaatsgenoten op de islamitische inhoud gewezen. Na beraad stelde de kerkenraad dinsdag als voorwaarde dat de oproep tot gebed — met de woorden dat Allah de grootste is en er geen andere godheid is — niet in de kerk mocht klinken. Van de Groep verklaarde: „Wij zijn een christelijke kerk en voor ons is Allah geen god.” Wilskracht weigerde het verzoek en betoogt dat het schrappen van die passage de integriteit en boodschap van Jenkins’ compositie zou aantasten en een vorm van uitsluiting zou zijn.
De ruzie escaleerde op sociale media; Wilskracht ontkent politieke motieven en benadrukt een artistieke keuze te maken. Het werk wordt uitgevoerd met een projectkoor waarin ook leden van het Vesperkoor Bunschoten-Spakenburg meedoen; dat koor wil geen uitspraak doen. Op de site van het Vesperkoor zijn wel teksten en geluidsfragmenten van The Armed Man te vinden, zij het zonder het fragment van de gebedsoproep.
Dit is niet de eerste keer dat The Armed Man tot discussie leidt: in 2016 verbood kardinaal Wim Eijk een uitvoering in een rooms-katholieke kerk, waarna een compromis werd gevonden waarbij de islamitische oproep buiten de kerk werd gedaan — een oplossing waar de componist uiteindelijk mee instemde. De huidige zaak illustreert hoe gevoelig interreligieuze muziek in religieuze gebouwen kan liggen en hoe dilemma’s tussen artistieke integriteit en religieuze identiteitsbeleving tot annuleringen en discutabele publiciteit kunnen leiden.