Kees van der Staaij beoogd formateur in Zuidplas; „Steeds vaker externe informateur nodig op lokaal niveau"

In dit artikel:

Jori Veenman van de Nederlandse Vereniging voor Raadsleden (NVvR) signaleert dat het vormen van coalities op gemeentelijk niveau steeds langer duurt. Hij wijst twee belangrijke oorzaken aan: toenemende politieke versplintering en verslechterende persoonlijke verhoudingen binnen de lokale politiek. Als gevolg daarvan wordt vaker een informateur of formateur van buiten de gemeente ingeschakeld om impasses te doorbreken.

Veenman noemt cijfers en voorbeelden: in 2018 benoemde ongeveer een derde van de gemeenten een externe informateur (VNG). In een NVvR-enquête uit 2022 gaf iets meer dan de helft van verkenners, informateurs en formateurs aan onafhankelijk te zijn van de gemeente waarin ze werkten. Soms kiest een lokale winnaar zelfs bewust voor iemand met een andere politieke achtergrond; in 2022 vroeg Leefbaar Rotterdam D66’er Wouter Koolmees als informateur. Recent presenteerde Christelijk Verbond Oldebroek Richard de Mos uit Den Haag als informateur, een keuze die Veenman opvallend vond gezien de moeizame collegevorming in Den Haag na de vorige Tweede Kamerverkiezingen.

Veenman ziet voordelen in het aantrekken van een buitenstaander: die kan met een schone lei beginnen en geknelde verhoudingen openbreken. Tegelijk waarschuwt hij om niet alles wat in Den Haag gebeurt klakkeloos te kopiëren. Over het geheel genomen vindt hij dat het vormen van colleges ondanks de problemen doorgaans nog relatief vlot verloopt.