Katy koopt nieuwe gsm en die zit al meteen vol gevaarlijke software: hoe kan dat?

In dit artikel:

Een nieuw gekochte goedkope smartphone van de Chinese webshop Temu bleek bij ontvangst al besmet met schadelijke software, zo ontdekte de moeder van VRT NWS-journaliste Anne Vanrenterghem. Het toestel — ongeveer 100 euro, verkocht onder een onbekende merknaam (UMW) — arriveerde een dag na bestelling en vertoonde meteen aanwijzingen van namaak en mogelijk spionage. Na een eerste waarschuwing van een antivirusprogramma liet Vanrenterghem het toestel grondig onderzoeken door een gespecialiseerd cybersecuritybedrijf en de VRT-onderzoeksredactie.

Experts van het Belgische bedrijf Nviso stelden vast dat het toestel malware uit de Triada-familie bevatte. Die malware infecteert het besturingssysteem zelf, kan berichten uitlezen en is gericht op financieel gewin — een type dreiging dat sinds het eerste voorkomen in 2016 bekend is en dat vooral bij goedkope Android-toestellen van onbekende merken opduikt. De telefoon bleek verbinding te maken met een buitenlandse server; wie daarachter zit is niet te achterhalen op basis van dit geval. Mogelijke momenten van infectie zijn de productie, distributie of levering, en daders kunnen variëren van georganiseerde criminelen tot statelijke actoren.

Temu meldt aan VRT NWS dat het desbetreffende model op 30 april 2026 uit de verkoop is gehaald en dat vergelijkbare producten preventief offline zijn gezet pending onderzoek. Belgische inlichtingendienst ADIV waarschuwt daarnaast structureel voor aankopen via Temu: Europa legde het platform een boete van 200 miljoen euro op wegens onvoldoende maatregelen tegen illegale en mogelijk schadelijke producten, en Temu heeft een reputatie op het vlak van privacyschendingen en data‑verzameling.

De Federal Computer Crime Unit (FCCU) van de federale politie zegt dat dit soort besmettingen vaker voorkomt bij toestellen die niet via betrouwbare verkopers worden aangeschaft; er lopen momenteel geen concrete onderzoeken bij de FCCU, maar niet alle gevallen worden gemeld of door deze dienst behandeld.

Katy, de koper, zet het geïnfecteerde toestel niet meer in gebruik en wil een nieuw toestel aanschaffen — ditmaal bij een betrouwbare verkoper. Advies voor consumenten: koop bij gerenommeerde merken/verkopers, controleer certificeringen en reviews, installeer beveiligingssoftware, vermijd sideloading van apps, houd software up‑to‑date, monitor banktransacties en meld verdachte gevallen aan je bank en aan de politie.