Kasteel van Poeke, De Smaakhaven of Hof De Draeck: deze eigendommen zou Vlaanderen van de hand kunnen doen om begroting op orde te krijgen

In dit artikel:

Vlaams minister van Begroting Melissa Depraetere (Vooruit) wil nagaan welke gebouwen de Vlaamse overheid kan verkopen om de begroting op orde te krijgen. Volgens haar behoren het aankopen en beheren van kastelen en andere niet-essentiële panden niet tot de kerntaken van de overheid, zeker nu er bespaard moet worden.

Een van de projecten die ter discussie staan, is de Smaakhaven in Antwerpen. De Vlaamse overheid betaalde daarvoor in 2024 38 miljoen euro. Het leegstaande gebouw aan de Scheldekaaien moet vanaf 2029 een ontmoetingsplek worden voor ondernemers uit de voedings- en horecasector, maar vooral de renovatie zou duur uitvallen. Ook de investering van 42,5 miljoen euro in het Thermae Palace in Oostende past in het bredere debat over overheidsbezit.

Bij de mogelijke verkopen worden verschillende kastelen genoemd. Het Kasteel van Poeke in Aalter werd in 2021 voor één symbolische euro aan Toerisme Vlaanderen overgedragen en sindsdien gerenoveerd. Ook Hof De Draeck in Voeren kan in beeld komen. Het hotel-restaurant sloot in december 2025 en kwam daarna bij Toerisme Vlaanderen terecht. Volgens de voormalige uitbaters liet Toerisme Vlaanderen eerder weten dat zulke projecten niet langer tot zijn kerntaken behoren.

Erfgoedprofessor Bie Plevoets (UHasselt) waarschuwt ervoor alle kastelen zomaar af te stoten. Eigendom van de overheid maakt het mogelijk om gebouwen een publieke functie te geven. Als alternatief stelt ze samenwerkingen met private partners voor, zodat zowel de erfgoed- en publieke waarde als een economische opbrengst behouden kunnen blijven. Onder meer vijf kastelen worden momenteel via erfgoedorganisatie Herita beheerd.

Ook de gouverneurswoningen in Hasselt, Gent en Brugge worden onderzocht, ondanks hun historische en architecturale waarde. Verder bekijkt de Vlaamse regering of de huur van gebouwen in het buitenland nog verantwoord is. Het gaat onder meer om panden in Moskou en Tel Aviv, waarvan zowel de meerwaarde als de wenselijkheid in de huidige geopolitieke situatie ter discussie staan. Depraetere vraagt haar collega-ministers om het volledige gebouwenbestand kritisch te bekijken.