Kasteel Huis Bergh staat weer stevig rechtop

In dit artikel:

Koning Willem-Alexander heropent donderdag Huis Bergh in ’s-Heerenberg, vlak bij de Duitse grens, door er een zilveren munt te slaan. Vanaf zaterdag kunnen bezoekers het middeleeuwse kasteel weer bezoeken na een ingrijpende restauratie en vernieuwing.

De fundering van het 800 jaar oude kasteel is uitgegraven en versterkt met 84 kubieke meter beton. Daarmee is voorkomen dat het gebouw verder zou verzakken en mogelijk in tweeën zou breken; herstel daarvan zou volgens directeur Floris de Gelder ongeveer 50 miljoen euro hebben gekost. Tijdens de werkzaamheden kwamen onder meer kanonskogels, slachtbotten en een historische rekening voor een maaltijd met zeehond aan het licht. De vondsten zijn te zien in een nieuwe kelderexpositie.

De kelder is voortaan de entree van het kasteel. Bezoekers krijgen daar met een maquette, film, historische kaart en grote muurillustratie uitleg over de vroegere vestingstad. Ook zijn er kunstwerken te zien, waaronder een 715 jaar oud schilderij van Duccio di Buoninsegna. Een gerestaureerd werk, De Muntmeesters, leidde tot nieuw onderzoek naar de afgebeelde muntmeester Clemens van Eembrugge.

Voor kinderen is een interactief torenspel gemaakt rond het huwelijk van Willem IV van den Bergh en Maria van Nassau in 1566. Hun familiewapens staan op de zilveren munt die de koning bij de opening slaat. Bezoekers kunnen daarna zelf een munt maken met een historische pers. De geschiedenis van het kasteel en de stad wordt verder belicht met een verhalenroute, een stads- en kasteelcanon en tekeningen uit de 93 schetsboeken van voormalig eigenaar Jan Herman van Heek.

Naast de restauratie is het monument verduurzaamd. Het kreeg vloerverwarming, isolatie en twee warmtepompen, die per helikopter op het dak zijn geplaatst. Daardoor verwacht Huis Bergh ongeveer 70 procent op het gasverbruik te besparen. Asbest is verwijderd en de zoldervloer is geïsoleerd met gerecyclede spijkerbroeken. Een lift maakt het gebouw bovendien toegankelijker voor mensen die slecht ter been zijn. Ook de 223 luiken, de voortuin en delen van het terrein zijn opgeknapt.

De naastgelegen roomse kapel wacht nog op restauratie. Het landgoed omvat behalve het kasteel 26 andere rijksmonumenten en bijna 600 hectare grond. Met 7,8 arbeidsplaatsen en tachtig vrijwilligers moet de organisatie zuinig opereren, omdat er voor de exploitatie geen subsidie is. Huis Bergh wil jaarlijks meer bezoekers trekken dan de ruim 28.000 van vóór de coronapandemie en kiest voortaan alleen voor activiteiten die bij de historische locatie passen.