Karige oogsten maken voedselzekerheid weer tot onderwerp van gesprek

In dit artikel:

Droogte en hoge temperaturen hebben de Nederlandse landbouw zwaar getroffen. Cosun verwacht dat suikerbietentelers dit jaar 25 procent minder oogsten dan vorig jaar; de campagne loopt nog tot januari. Voor aardappelen wordt een productiedaling van 27 procent geraamd. Die worden naar verwachting over ongeveer een maand gerooid, waardoor gunstiger weer nauwelijks nog verbetering kan brengen.

Vooral de boeren dragen de financiële gevolgen. De suikerbietprijs ligt volgens akbouwonderzoeker Bert Smit van Wageningen Social & Economic Research rond 40 euro per ton, tegenover eerder soms 70 euro. Omdat suiker op een wereldmarkt wordt verhandeld, hebben Nederlandse telers weinig invloed op de prijs; oogsten in grote productielanden zoals Brazilië wegen zwaarder.

Ook aardappeltelers profiteren nauwelijks van de sterk gestegen marktprijzen. Het grootste deel van de oogst was in het voorjaar al tegen vaste prijzen verkocht aan verwerkers als McCain, Farm Frites en Aviko. Die prijs lag ongeveer een kwart lager dan een jaar eerder. Toen de droogte de productie beperkte, stegen de marktprijzen, maar die opbrengst komt vooral bij de afnemers terecht. Telers kunnen bovendien moeite krijgen om hun contractuele volumes te leveren. De industrie heeft echter nog voorraden, omdat er na het grote overschot van vorig jaar veel aardappelen in vrieshuizen liggen.

Ongeveer 10 procent van de aardappelen is bestemd voor de versmarkt. Via coöperaties, supermarkten en markten kunnen boeren daar waarschijnlijk wel iets hogere prijzen realiseren. Smit waarschuwt daarnaast voor bredere gevolgen van weersextremen: als oogsten wereldwijd tegelijk mislukken, komt de voedselzekerheid onder druk. Nederland heeft naar schatting slechts een voedselvoorraad voor ongeveer dertig dagen.