Karel Jonckheere spoort me aan om nog vaker mijn mama te bezoeken

In dit artikel:

Maud Vanhauwaert bespreekt in de rubriek Gedicht van de week Karel Jonckheeres gedicht "Moeder", dat zij opnieuw tegenkwam tijdens haar zoektocht naar poëzie voor Moederdag. Jonckheere, een Vlaamse schrijver die ooit middelbare schooldirecteur in Veurne was en in de jaren zestig kort op de Nederlandse televisie verscheen, is volgens haar inmiddels grotendeels vergeten, maar levert in dit gedicht een sterke emotionele lading.

Het gedicht schetst het beeld van zonen die zo door hun eigen leven opgeslokt raken dat ze hun moeder verzuimen te bezoeken, totdat een spoedbericht hen plotseling tot kinderen maakt en ze zich haasten — te laat. Vanhauwaert benadrukt de contrasten: de eenzaamheid van de moeder tegenover het verpletterende schuldgevoel van de zonen en de onomkeerbaarheid die samenvalt met een schijnbaar klein, maar definitief leesteken in het gedicht. Die wending geeft het werk volgens haar extra kracht.

Voor haar heeft het gedicht ook een morele boodschap: het spoort aan tot handelen — bezoek de mensen van wie je aanwezigheid vanzelfsprekend denkt. Vanhauwaert deelt een persoonlijke reactie: na een eerste confrontatie met het gedicht reed ze direct de volgende dag naar haar grootmoeder met taart; nu, jaren later, zet het haar opnieuw aan om vaker haar minder goed ter been zijnde moeder te bezoeken. Ze sluit met de gedachte dat de grootste lof voor een dichter misschien wel is dat zijn woorden lezers nog lang na zijn dood in beweging zetten.