Kansen voor het veenhooibeestje in het Bargerveen

donderdag, 22 januari 2026 (07:05) - NatureToday.nl

In dit artikel:

Het veenhooibeestje, een ernstig bedreigde dagvlinder die nog alleen in Drenthe en het aangrenzende Friesland voorkomt, heeft in het Bargerveen nog niet voldoende kans op terugkeer omdat de waterhuishouding niet overal geschikt is. Het Bargerveen is een restant van het Bourtangerveen; de vlinder werd daar voor het laatst gezien in 1967. Sinds de jaren zeventig zijn met kades en waterbuffers maatregelen genomen om het hoogveen te vernatten, met zichtbaar herstel van hoogveen in delen van het gebied en een opmerkelijk stabiel waterpeil in het kerngebied, ook tijdens droge zomers.

De levenscyclus van het veenhooibeestje hangt sterk samen met de veenwaterstand: rupsen eten eenarig wollegras en overwinteren in pollen die in de winter niet langdurig onder water mogen staan, terwijl de vlinders in juni nectar zoeken, vooral van dophei. In het Bargerveen zijn locaties waar eenarig wollegras voorkomt — bijvoorbeeld in het Amsterdamsche Veld en langs randen van het Meerstalblok — maar vaak is de situatie toch ongunstig. In de natste delen is het te dynamisch en zouden rupsen kunnen verdrinken; op hogere delen zakt het zomerpeil te veel (60–80 cm), waardoor hoogveensoorten geen kans krijgen en de voedsel- en overwinteringsmogelijkheden voor de rupsen ontbreken. Ook in het Schoonebeekerveld geldt dat de waterstand nog sterk mee beweegt met het omringende grondwater, al ontstaan daar binnen vernatte compartimenten wel kansrijke ontwikkelingen.

De conclusie is dat Bargerveen nu nog onvoldoende geschikt leefgebied biedt voor een succesvolle terugkeer van het veenhooibeestje. Er is echter perspectief: op korte termijn worden twee bufferzones ingericht (ten noordwesten van het Amsterdamsche Veld en aansluitend op het Schoonebeekerveld) om zomerdalingen van het grondwater te beperken. Hierdoor verbeteren de leefomstandigheden en neemt de kans op terugkeer van de vlinder binnen ongeveer tien jaar aanzienlijk toe. Tekst en onderzoek afkomstig van De Vlinderstichting en Stichting Bargerveen.