Kan minister Van Essen (34) na jaren van stilstand wél het stikstofprobleem oplossen? 'Pijnlijke maatregelen zijn onontkoombaar'

In dit artikel:

De 34-jarige minister van Landbouw Jaimi van Essen (D66) presenteert deze week een kabinetsplan om het jarenlange stikstofprobleem eindelijk los te trekken. Dat is urgent, omdat eerdere kabinetten er niet in slaagden om knopen door te hakken en Nederland door de impasse vastloopt: bouwprojecten blijven steken, de politiek is verlamd en de druk om te handelen is groot. Van Essen zet alles op alles om steun te verzamelen en belt volgens betrokkenen dag en nacht om medestanders te vinden.

Hij probeert zich daarbij bewust te onderscheiden van het oude D66-imago in de landbouw, dat sinds de harde uitspraken van Kamerlid Tjeerd de Groot bij boeren sterk is beschadigd. Op werkbezoeken en in informele ontmoetingen zoekt Van Essen actief contact met boerenorganisaties, Kamerleden en andere ministers. Zo ging hij onder meer hardlopen met CDA-staatssecretaris Jo-Annes de Bat en dronk hij eerder een biertje met LTO-voorzitter Ger Koopmans, die zijn benadering als vriendelijk en effectief ervaart. Ook binnen de coalitie krijgt hij voorzichtig krediet, onder meer van VVD-minister Vincent Karremans.

Toch is de weerstand niet verdwenen. Sommige boerenvertegenwoordigers vinden dat hij vooral een vooraf uitgestippeld plan presenteert en hen alleen laat aanschuiven voor de vorm. Ook wetenschappers die meewerkten aan een stikstofrapport voelden zich volgens eigen zeggen gebruikt voor ministeriële profilering. Van Essen kiest bewust voor een stevige koers: hij waarschuwt dat pijnlijke maatregelen onvermijdelijk zijn en wil niet opnieuw verzanden in uitstel. De komende week moet blijken of hij genoeg politiek en maatschappelijk draagvlak weet te bouwen voor een doorbraak.