Kan iemand Jesse Klaver even vertellen dat hij moet stoppen met het janken over die blokkade?
In dit artikel:
In Nederland mogen partijen na de verkiezingen zelf bepalen met wie ze willen onderhandelen over een mogelijke coalitie. De VVD hield zich aan een vooraf gedaan verkiezingsbelofte om niet in een kabinet te stappen met GroenLinks en de PvdA. Nadat na de stembusgang drie partijen werden gezien als de logische zwaargewichten voor een kabinet, ontstond er kritiek dat de VVD zich aan die belofte vasthield — iets wat door tegenstanders als onlogisch of verwerpelijk werd bestempeld.
Journalisten en oud-politici mengden zich in het debat (onder wie Julia Wouters en Diederik Samsom), maar de kern blijft dat de VVD politieke keuzes maakt met het oog op haar kiezers: in aanloop naar de verkiezingen verloor de partij stemmen in het midden na negatieve publiciteit (onder meer rond een omstreden tweet), maar won tegelijk nieuwe aanhang die juist waarde hechtte aan de uitsluiting van GroenLinks-PvdA. Een terugtrekking van die belofte zou die nieuwe groep kiezers kunnen vervreemden; die kiezers zullen volgens de analyse niet automatisch naar D66 overschakelen.
Tegelijk speelt de PvdA een rol: die wilde niet zonder GroenLinks in een coalitie met de VVD stappen, waarmee de onderhandelingsopties verder beperkt werden. Samengevat: het conflict is minder een constitutioneel vraagstuk en meer een politieke rekensom over beloften, kiezersvertrouwen en de realiteit van formatiepolitiek na de verkiezingen.