Kan het gif van de coloradopad een depressie genezen? De werking van psychedelica is lastig te bewijzen

woensdag, 5 augustus 2026 (21:13) - De Volkskrant

In dit artikel:

De overname van een ontwikkelaar van psychedelica door Eli Lilly, voor bijna 4 miljard dollar, volgt op een decreet van president Donald Trump om onderzoek naar en toegang tot vooralsnog illegale psychoactieve middelen te bevorderen. Podcasthost Joe Rogan bepleit vooral ibogaïne als behandeling voor verslaving, maar de werking daarvan is beperkt onderzocht en het middel kan hartritmestoornissen en stuiptrekkingen veroorzaken.

De belangstelling voor psychedelica is de afgelopen twintig jaar sterk gegroeid. Middelen als LSD, psilocybine, MDMA en stoffen uit het gif van de coloradopad veranderen de waarneming en worden onderzocht bij onder meer depressie, trauma en posttraumatische stress. Mogelijk verminderen ze angst, bevorderen ze nieuwe verbindingen in de hersenen en helpen ze patiënten anders naar hun ervaringen te kijken.

De wetenschappelijke onderbouwing is echter nog niet overtuigend. De Amerikaanse FDA wees in 2024 een behandeling met MDMA en psychotherapie voor PTSS af, onder meer omdat onvoldoende was aangetoond dat die beter werkte dan een placebo. Ook is nog onduidelijk hoeveel van het effect door het middel zelf komt en hoeveel door de begeleiding. Onderzoeker David Erritzoe stelt dat studies het medicijn en de therapie afzonderlijk moeten vergelijken om dat vast te stellen. Bij een experiment met DMT nam het therapeutische effect af toen deelnemers tijdens hun trip voortdurend naar de intensiteit ervan werd gevraagd, wat erop wijst dat de ervaring zelf een rol kan spelen.

De nieuwe middelen van Eli Lilly zouden kort werken, maar een zeer intense ervaring veroorzaken. Volgens onderzoeker Joost Breeksema is professionele begeleiding daarom noodzakelijk; een zware trip kan zowel schadelijk als therapeutisch zijn. Pogingen om psychedelica hun hallucinatoire werking te ontnemen, kunnen volgens sommige wetenschappers juist het belangrijkste bestanddeel weghalen. Microdosering is tot nu toe niet overtuigend effectiever gebleken dan placebo. Onderzoekers waarschuwen bovendien dat de politieke steun voor ibogaïne niet mag leiden tot minder aandacht voor veiliger en beter onderzochte alternatieven.

BEKIJK OOK:

De Oranjezomer: Guido den Aantrekker komt met opvallende theorie over deelname Anouk aan De Bondgenoten