Kan afslankmedicatie als Ozempic of Wegovy veroudering tegengaan?

In dit artikel:

Een nieuwe studie onderzoekt of GLP-1-medicijnen, zoals semaglutide in Ozempic en Wegovy, naast gewichtsverlies ook biologische veroudering kunnen vertragen. De middelen worden al gebruikt bij onder meer obesitas, overgewicht en diabetes; tirzepatide, de werkzame stof in Mounjaro, behoort tot dezelfde groep.

Onderzoekers volgden acht maanden lang mensen met hiv en lipohypertrofie, een aandoening waarbij abnormaal veel vetweefsel ontstaat. Mensen met hiv verouderen door de infectie vaak sneller, waardoor deze groep geschikt is om biologische veroudering te bestuderen. Voor en na de behandeling met semaglutide analyseerden de onderzoekers bloedstalen op biomarkers: meetbare veranderingen die iets kunnen zeggen over de biologische leeftijd van cellen. Na acht maanden waren er veranderingen zichtbaar die mogelijk wijzen op een vertraging van bepaalde verouderingsprocessen. De studie verscheen in mei in Nature Communications.

Volgens endocrinoloog Bart Van der Schueren van UZ Leuven bewijst dit echter niet dat semaglutide ervoor zorgt dat mensen langer leven. Wetenschappers zijn het bovendien nog niet eens over welke biomarkers veroudering betrouwbaar meten. Zolang daar geen internationale consensus over bestaat, is het moeilijk om vast te stellen of een geneesmiddel het verouderingsproces werkelijk vertraagt. De Europese en Amerikaanse geneesmiddelenautoriteiten erkennen biologische veroudering daarom nog niet als een ziekte waarvoor medicatie kan worden goedgekeurd.

Voor gezonde mensen zonder diabetes of overgewicht is er momenteel geen bewijs voor een vertragend effect op biologische veroudering. Onderzoek met GLP-1-middelen richt zich voorlopig op mensen met een medische indicatie. Bij hen zijn de voordelen wel duidelijker aangetoond: de medicijnen helpen bij gewichtsverlies en het reguleren van de bloedsuikerspiegel en kunnen het risico op hartinfarcten en beroertes verlagen. Ook de gezondheid van hart, lever en nieren kan verbeteren. Daardoor kunnen patiënten mogelijk langer gezond leven, maar dat is niet hetzelfde als een bewezen algemeen levensverlengend of anti-verouderingseffect.

De middelen hebben ook nadelen. Tijdens snel gewichtsverlies kan spiermassa verloren gaan, wat vooral bij ouderen het valrisico verhoogt. Een lagere botdichtheid kan bovendien de kans op osteoporose vergroten. Misselijkheid en braken zijn andere mogelijke bijwerkingen. Over de gevolgen van jarenlang of levenslang gebruik is nog weinig bekend, terwijl behandeling vaak langdurig nodig is en duur kan zijn.

Van der Schueren raadt daarom af GLP-1-medicijnen uitsluitend te gebruiken om langer te leven. De huidige gezondheidswinst bij patiënten met obesitas, overgewicht of diabetes is reëel, maar GLP-1-middelen zijn geen bewezen medicijn tegen veroudering en kunnen niet alle gezondheidsproblemen oplossen.