'Kamikaze-Kees' van der Spek is nooit bang, behalve voor bloed: 'Prikje vind ik heel spannend'
In dit artikel:
Misdaadjournalist Kees van der Spek en zijn zoon Joep trekken in het nieuwe seizoen van Kees van der Spek Ontmaskert opnieuw met slachtoffers de wereld rond om oplichtingszaken en louche praktijken uit te zoeken. In elke aflevering zoeken zij naar het achterliggende verhaal: wie zit erachter, hoe verloopt de zwendel en waarom lukt het slachtoffers vaak niet hun geld terug te krijgen. Hoewel Van der Spek benadrukt dat hij geen publiek gerechtsdeurwaarder is—“ik ben gewoon journalist”—levert de serie slachtoffers wel inzicht, genoegdoening en soms concrete resultaten; aflevering drie leidde tot een arrestatie en veroordeling.
De opzet is documentaireachtig: minder voice-over, begin van elke uitzending met een spreuk, geen opgeklopte confrontaties aan het begin en vrijwel niets in scène gezet. Van der Spek monteert de afleveringen zelf en bepaalt de verhaallijn en toon; hij werkt zonder fixers en laat veel aan het toeval op locatie. Volgens hem zijn veel oplichters niet bezig met het idee dat zij worden gevolgd—ze doen vaak alledaagse handelingen en herkennen de camera niet—waardoor observaties mogelijk zijn zonder spectaculaire confrontaties. Joep speelt een belangrijke rol bij research en uitvoering; vader en zoon functioneren soepel samen en hanteren een duidelijke rolverdeling: Kees als eindverantwoordelijke.
Van der Spek schetst ook waarom zijn programma nodig is: internetoplichting groeit, terwijl de politie vaak weinig kan doen omdat daders moeilijk opspoorbaar zijn. De serie probeert die leemte te vullen door internationaal te graven en slachtoffers terug te laten zien wat er werkelijk speelde. De maker wil niet enkel veroordelen, maar context geven—bijvoorbeeld ook de armoede en motieven van mensen in sloppenwijken die via internet proberen geld te verdienen.
Persoonlijke accenten komen terug in het interview: Van der Spek is een self-confessed nieuwsverslaafde die dagelijks meerdere podcasts luistert en zowel de Volkskrant als het AD leest om niet in een eigen bubbel terecht te komen. Muziek speelt een vaste rol in zijn werk; hij gebruikt graag Bach als sfeermaker. Hij reist veel—al 26 keer verhuisd, gewoond in Suriname en Burundi—and zegt dat het werken op locatie hem jong houdt. Risico’s schuwt hij niet, al bekent hij bang te zijn voor bloed; tijdens een eerdere productie kwam hij bijna in een fysiek gevaarlijke situatie in Schotland terecht. De oorsprong van zijn televisieloopbaan ligt deels in persoonlijke ervaring: een eerdere oplichting tijdens vakantie inspireerde hem tot het format dat hij uiteindelijk zelf ging presenteren nadat hij eerst achter de camera werkte voor Peter R. de Vries. Zijn werk leverde hem onder meer een Emmy op.
Kees van der Spek Ontmaskert is vanaf nu elke maandag om 20.30 uur te zien op RTL5 en op Videoland.