Kamerleden Westerveld en Agema vonden dat de regering zich tijdens de pandemie ondemocratisch opstelde; nu worden zij verhoord door de coronacommissie

In dit artikel:

Lisa Westerveld (GroenLinks, inmiddels GroenLinks-PvdA) en Fleur Agema (PVV) verschilden tijdens de coronacrisis sterk over de maatregelen. Westerveld wilde vaak sneller en steviger ingrijpen, terwijl Agema zich verzette tegen onder meer de avondklok en verplichte vaccinatiebewijzen. Toch waren ze het in belangrijke mate eens over de manier waarop het kabinet het beleid maakte: de Tweede Kamer kreeg volgens hen te weinig tijd, informatie en invloed en werd geregeld „buitenspel” gezet. Beiden worden woensdag verhoord door de parlementaire enquêtecommissie die het coronabeleid onderzoekt.

Westerveld kreeg in december 2021, vlak voor een debat over de verlengde avondlockdown, 317 pagina’s aan stukken toegestuurd. Ze moest die documenten in één dag bestuderen en bespreken. Volgens haar maakte de voortdurende stroom aan maatregelen en informatie het voor Kamerleden vrijwel onmogelijk om dossiers goed te controleren of beleid tijdig bij te sturen. Ook werden verlengingen van de Coronawet tot begin 2022 steeds achteraf aan de Kamers voorgelegd. Op initiatief van Westerveld werd die werkwijze aangepast.

Aan het begin van de pandemie vond Westervelds partij juist dat het kabinet snel en krachtig moest handelen. Later pleitte zij voor een langetermijnstrategie om met het virus te leven, met onder meer grootschalig testen en uitbreiding van de zorgcapaciteit. Ze erkende daarbij dat de Kamer zelf medeverantwoordelijk was voor haar zwakke positie: ondanks kritiek op de timing steunde zij maatregelen doorgaans breed en wachtte zij vaak af wat het kabinet voorstelde.

Agema gold binnen de PVV als een relatief gematigde criticus van het beleid. Anders dan Forum voor Democratie erkende de PVV volgens opiniepeiler Peter Kanne wel de ernst van het virus. Agema legde vooral de nadruk op meer IC-bedden, hogere zorgsalarissen en betere pandemische voorbereiding. In 2022 stelde ze dat de Kamer na tientallen coronadebatten nauwelijks invloed had gehad. Ze waarschuwde bovendien dat Nederland niet afhankelijk mocht zijn van geluk om een volgende crisis zonder code zwart te doorstaan. Als minister bezuinigde Agema in 2024 aanvankelijk 300 miljoen euro op pandemische paraatheid, maar trok die maatregel na kritiek weer in.