Kamer buigt zich opnieuw over centenindex en pensioenen: geraken die grote dossiers nu wel goedgekeurd?
In dit artikel:
De federale regering probeert deze week opnieuw twee omvangrijke dossiers door de Kamer te krijgen: de programmawet met onder meer de zogenaamde centenindex, en de geplande pensioenhervorming. Beide wetten zijn eerder al meerdere keren uitgesteld door parlementaire manoeuvres van de oppositie.
Wat ligt er precies op tafel?
- Pensioenhervorming: een pakket maatregelen om het pensioenstelsel duurzamer en betaalbaarder te maken, waaronder een bonus-malussysteem om langer werken te stimuleren en ingrepen die vooral de pensioenen van ambtenaren treffen.
- Programmawet: een bundel van begrotingsbeslissingen uit het recente akkoord, met belangrijke elementen zoals de invoering van de centenindex (die de automatische indexering voor hogere lonen/uitkeringen beperkt), hogere accijnzen op gas, stookolie en brandstoffen, lagere accijnzen op elektriciteit, verhoogde taksen op effectenrekeningen en verzekeringen, en verhogingen van vliegtaks en bankentaks. Ook strengere voorwaarden voor kostenaftrek bij auteursrechten staan erin.
Waarom werd er al eerder uitstel gegeven?
Beide dossiers botsten op oppositieacties. Bij de pensioenhervorming dienden PVDA, Vlaams Belang, PS, Groen-Ecolo en Défi amendementen in en vroegen advies van de Raad van State, waardoor de behandeling tijdelijk stilviel. De regering vroeg een spoedprocedure zodat de hervorming nu opnieuw op de agenda staat. De programmawet kwam laat omdat het begrotingsakkoord pas eind november rond was; ook hier hebben oppositieamendementen en doorverwijzingen naar de Raad van State de behandeling vertraagd. Vakbonden en werkgevers hebben bovendien een alternatief voor de centenindex voorgesteld, en binnen de meerderheid bestaat daarover geen volledige eensgezindheid (Anders eiste laatst een commissiebehandeling).
Wat bepaalt timing en urgentie?
Een cruciaal element is de spilindex: het inflatiecijfer dat donderdag bekendgemaakt wordt kan bepalen of de indexering al in mei overschreden is (in plaats van in juni). Als de spilindex in mei overschrijdt, treedt een nieuwe indexering in op 1 juni. Voor de centenindex om dan al te werken, moet de programmawet vóór 1 juni in het Staatsblad staan; lukt dat niet, dan worden overheidslonen en uitkeringen drie maanden later volledig geïndexeerd, wat een veel grotere impact op de begroting zou hebben.
Hoe realistisch is goedkeuring deze week?
Voor de programmawet klinken voorlopig positieve signalen, maar eerdere verrassingen tonen dat nul risico's niet bestaan. Bij de pensioenhervorming bestaat nog een reële kans dat PVDA opnieuw amendementen indient en die naar de Raad van State stuurt; als dat door minstens 50 Kamerleden ondersteund wordt, schuift de stemming door. De meerderheid kan wel de algemene bespreking afdwingen, maar vertragingen blijven mogelijk.
Gevolgen bij uitstel
Vertraging van de pensioenhervorming is vooral politiek pijnlijk voor de meerderheid en heeft nog wat tijd — de maatregelen zouden pas per 1 januari 2027 ingaan. Uitstel van de programmawet kan echter onmiddellijke budgettaire gevolgen hebben als de centenindex niet op tijd in werking treedt en volledige indexeringen moeten plaatsvinden.