Kamer: aandacht voor Oekraïne mag niet verslappen, veel vragen over financiële steun
In dit artikel:
De Tweede Kamer en het minderheidskabinet (D66, VVD, CDA) benadrukken dat de aandacht en steun voor Oekraïne niet mag afnemen door de oorlog in het Midden-Oosten, maar er zijn serieuze zorgen over de financiële draagkracht van Europa en Nederland. Centraal in het debat stond het Europese steunpakket van 90 miljard euro voor Oekraïne dat door Hongarije met een veto wordt bedreigd. Premier Rob Jetten noemde die blokkade onacceptabel en rekent erop dat het bezwaar verdwijnt zodra een lopend onderzoek naar de oliepijpleiding Droezjba is afgerond en de olievoorziening weer op gang komt. Hongarije stelt dat de pijpleiding, die goedkope Russische olie naar het land transporteert, beschadigd zou zijn; Oekraïne wijst naar Russische schuld. Jetten verwacht geen beweging in het dossier vóór de Hongaarse verkiezingen op 12 april.
Oppositiepartijen, met name GroenLinks-PvdA en Volt, bekritiseerden het kabinet wegens een flinke daling van de Nederlandse bijdrage aan Oekraïne ten opzichte van vorig jaar. Waar vorig jaar ruim 6 miljard naar militaire en financiële steun zou zijn gegaan, staat dit jaar 3,4 miljard; daarnaast vroeg de Kamer eind vorig jaar om een extra 2 miljard, maar concrete uitvoering daarvan ontbreekt nog. Jetten verklaarde dat vorig jaar meer incidenteel geld nodig was door het wegvallen van Amerikaanse steun en door voorschotten voor latere jaren; het huidige kabinet kiest volgens hem voor een structurele meerjarige financiering van circa 3,4 miljard per jaar en zegt de motie deels via die meerjarenregeling te verwerken, met nader onderzoek tijdens de voorjaarsnota.
Het debat raakte ook aan binnenlandse gevolgen: SP’er Femke Merel van Kooten-Arissen/Dobbe (in artikel genoemd als Dobbe) waarschuwde dat geplande bezuinigingen op zorg en sociale zekerheid de samenleving verder kunnen splijten en vroeg of het kabinet evenveel strijdvaardigheid toont voor Nederlanders als voor Oekraïne. Jetten wees erop dat het geen keuze-het-één-of-het-andere is; morgen volgt er een uitgebreider debat over wereldwijde oorlogen en stijgende energieprijzen.
Verder dringt een Kamermeerderheid aan op strengere Europese sancties tegen Rusland nu diens inkomsten mogelijk weer toenemen door de situatie in het Midden-Oosten, en steunt men een verbod op invoer van Russische militairen en veteranen in Schengenlanden. Tot slot leidde uitspraken van FvD-Kamerlid Dekker — die zei dat de oorlog in Oekraïne “onze oorlog niet is” — tot ergernis en verwijten van de VVD dat hij Russische propaganda verspreidt; Dekker ontkent dat.