Kallas, Draghi of toch Merkel: wie moet Europa naar voren schuiven als potentiële onderhandelaar met Rusland?
In dit artikel:
De EU debatteert over een eigen, actievere bemiddelingsrol in gesprekken met Rusland nu het vertrouwen in Amerikaanse bemiddeling is gedaald. Volgende week bespreken de ministers van Buitenlandse Zaken informeel in Cyprus wie namens Europa zou kunnen onderhandelen met Moskou. De vraag is niet alleen wie dat gezicht wordt, maar ook met welk mandaat en hoe nauwe afstemming met Kiev gegarandeerd wordt.
Er circuleren verschillende namen. In het artikel worden onder meer Estlands premier Kaja Kallas genoemd — zij zegt zich geschikt te voelen maar wordt door sommigen als te uitgesproken anti-Rusland gezien. Historisch vervulde de EU-Hoge Vertegenwoordiger (denk aan Catherine Ashton en Federica Mogherini) vergelijkbare diplomatieke rollen, maar de discussie gaat verder dan die post. Andere voorgestelde kandidaten zijn oud-ECB-voorzitter en ex-premier Mario Draghi, de Finse president Alexander Stubb, en Duitse figuren als Frank-Walter Steinmeier en Angela Merkel (die ervaring met Poetin heeft maar zelf niet naar voren stapt). Moskou heeft voormalig bondskanselier Gerhard Schröder gepopulaird; hij onderhoudt nauwe banden met Russische energiebedrijven. Verder vallen namen als de huidige Duitse kanselier Friedrich Merz, de Franse president Emmanuel Macron, en EU-leiders Antonio Costa en Ursula von der Leyen.
Drie factoren verklaren de verschuiving naar Europese bemiddeling: Washington liet lange tijd blijken het voortouw te nemen maar heeft nu andere prioriteiten; praten met Rusland is in veel Europese landen minder taboe geworden en er is meer pragmatisme over hoe de oorlog op lange termijn beheerd moet worden; en uit Moskou klinken voorzichtig signalen dat gesprekken met Europese vertegenwoordigers mogelijk zijn. Hoeveel compromissen Rusland werkelijk wil maken blijft onduidelijk, en de keuze van de bemiddelaar zal deels afhangen van wie Poetin voldoende vertrouwen schenkt.
EU-correspondent Barbara Moens benadrukt dat de discussie vaak symbolisch is zolang er geen duidelijk mandaat en unanimiteit onder de 27 lidstaten bestaat, en zolang de vorm van terugkoppeling met Oekraïne niet scherp is uitgewerkt.