Kabinetsreactie op Amerikaans-Israëlische aanval op Iran is onbegrijpelijk en onacceptabel
In dit artikel:
Het kabinet-Jetten formuleert in het regeerakkoord dat Nederland actief het internationaal recht moet bevorderen, maar de recente Amerikaans-Israëlische aanval op Iran zet die belofte onder grote druk. Minister van Buitenlandse Zaken Berendsen bekritiseert terecht de interne repressie in Iran en roept Teheran op te stoppen met tegenaanvallen op Israël en Amerikaanse doelen, maar wijkt volgens de auteur weg van een principiële veroordeling van de aanvallen door de VS en Israël en spreekt zelfs van begrip daarvoor. Dat relativeren van het internationaal recht is volgens de tekst onaanvaardbaar.
De aanvallen schenden volgens het artikel het VN-Handvest, dat het gebruik van geweld tussen staten verbiedt behalve in geval van zelfverdediging of met een mandaat van de VN-Veiligheidsraad — voorwaarden die nu niet gelden. Het ontketenen van een agressieoorlog wordt historisch gezien als een van de ernstigste internationale misdrijven, aldus een verwijzing naar het Neurenbergtribunaal. Er waren bovendien nog diplomatieke kansen: kort voor de aanval waren er signalen dat onderhandelingen mogelijk waren, vergelijkbaar met eerdere pogingen vorig jaar die ook voortijdig werden afgebroken. Ook wordt herinnerd aan de nucleaire overeenkomst van 2015 (JCPOA), die beperkingen stelde aan Iraanse verrijking maar door de VS onder president Trump eenzijdig werd opgezegd.
Belangrijk voor het debat is dat er volgens inlichtingen en het Internationaal Atoomenergieagentschap geen bewijs is dat Iran kernwapens ontwikkelt — het hoofdargument voor de aanval ontbreekt dus. Humanitair escaleert de situatie snel: mensenrechtenorganisatie HRANA meldt meer dan duizend doden in Iran en honderdduizenden ontheemden uit Teheran; Israëlische acties in Libanon hebben ook tientallen doden en massale vluchtelingenstromen veroorzaakt; regionale actoren raken steeds meer betrokken.
De oproep van de auteur is duidelijk: Nederland moet zijn eigen regeerakkoord serieus nemen door de Amerikaans-Israëlische oorlog tegen Iran te veroordelen, aandringen op een onmiddellijk staakt-het-vuren en diplomatieke hervatting, en geen medewerking te verlenen aan de agressie. Als voorbeeld wordt genoemd dat Spanje wél tot een veroordeling is overgegaan.