Kabinetsplannen om ouderschapsverlof te versoberen 'stap terug voor gendergelijkheid'

In dit artikel:

Het nieuwe kabinetsvoorstel om de uitkeringen tijdens geboorteverlof voor midden- en hoge inkomens fors te verlagen, kan volgens meerdere onderzoekers leiden tot meer genderongelijkheid. Doelgroep van de maatregel zijn ouders met hogere inkomens, maar de gevolgen vallen relatief zwaarder op mannen omdat zij gemiddeld meer verdienen. Daardoor wordt het financieel aantrekkelijker dat alleen moeders na de geboorte thuisblijven, met mogelijke blijvende verstarring van de traditionele rolverdeling.

Anne Roeters (SCP) waarschuwt dat lagere vergoedingen het aandeel vaders dat verlof opneemt waarschijnlijk zal terugdringen; mannen ondervinden al culturele normen én werkgerelateerde weerstand als zij verlof willen opnemen, en een lagere vergoeding vormt een extra barrière. Uit onderzoek blijkt dat de hoogte van de uitkering voor veel vaders de belangrijkste concrete reden is om geen verlof te nemen. International vergelijkingen tonen ook dat mannen vooral verlof opnemen wanneer de vergoeding in de buurt komt van hun laatstverdiende loon.

Mara Yerkes (Universiteit Utrecht) noemt de voorgenomen verlaging een stap terug na jaren van investering in gelijkere zorgverdeling: tien jaar geleden hadden vaders nauwelijks betaald verlof, tegenwoordig is er in loondienst zo’n 3,5 maand betaald partner- en ouderschapsverlof beschikbaar. Dat vaders thuisblijven vergroot zowel gelijkheid in huis als kansen op de arbeidsmarkt en heeft volgens de Sociaal-Economische Raad en economen positieve macro-economische effecten op economie en welvaart.

Ook cao-afspraken spelen een rol: in 24 van de 108 grootste cao’s wordt het salaris doorbetaald bij geboorteverlof, maar werkgeversorganisatie AWVN vreest dat die regelingen onder druk komen te staan als de overheid de uitkeringen verlaagt. Of een verlies van ongeveer 44% inkomensvergoeding voldoet aan de EU-richtlijn voor werk-privébalans is onduidelijk.

D66, dat in haar programma nadruk legde op gendergelijkheid, ziet de plannen in strijd met die uitgangspositie. Minister Vijlbrief (D66) erkent dat een verslechtering tegen de geest van de partij is en zegt bereid te zijn de voorstellen te heroverwegen.