Kabinet zit klem: miljardenbezuiniging staat op losse schroeven

In dit artikel:

Het kabinet ligt onder grote druk om de voorgenomen bezuinigingen op de sociale zekerheid van tafel te halen of te verzachten. In het regeerakkoord staat een pakket van circa 6,5 miljard euro aan kortingen op AOW, WW en WIA; die maatregelen zouden deels worden bereikt door langer doorwerken, halvering van de maximale WW-duur naar een jaar en lagere uitkeringen. Omdat het kabinet geen parlementaire meerderheid heeft en oppositie en vakbonden fel tegen zijn, zocht het aanvankelijk steun via een breed sociaal akkoord met werkgevers en bonden.

Die route lijkt nu onbegaanbaar: na eisen van de vakbeweging zegt ook werkgeversorganisatie VNO-NCW onder nieuwe voorzitter Coen van Oostrom dat de bezuinigingen niet door moeten gaan. De werkgevers staan wel open voor hervormingen om de stijging van WIA-instroom te remmen en de economie te stimuleren, maar willen niet per se de geplande bezuinigingen slikken. Daarmee staat het kabinet met de rug tegen de muur, temeer omdat de beoogde opbrengst nodig is om andere afspraken in het regeerakkoord te financieren, zoals extra defensie-uitgaven.

Premier Rob Jetten houdt vast aan het doel van 6,5 miljard maar zegt bereid te zijn alternatieve maatregelen te bespreken; “We willen zo voorkomen dat de rekening naar toekomstige generaties doorschuift,” aldus Jetten. Minister Hans Vijlbrief zal na Pinksteren een brief sturen met een handreiking aan de vakbonden. Het lijkt aannemelijk dat de geplande AOW-aanpassing (ingang 2033) geschrapt kan worden zonder veel directe effecten, terwijl de ingrepen in WW en WIA die vanaf 2028 moeten ingaan lastiger te vervangen zijn. Vijlbrief beklemtoont dat het vooral moet gaan om hervormingen die mensen eerder aan werk helpen, niet om louter geld ophalen.