Kabinet zet mogelijk mes in 'milieuschadelijke' sigarettenfilters, verbod komt dichterbij

In dit artikel:

Het kabinet onderzoekt of sigarettenfilters verboden moeten worden, niet alleen de huidige plastic exemplaren maar ook zogenoemde biologisch afbreekbare varianten. Minister Sophie Hermans (VVD) baseert dat voornemen mede op recente bevindingen van de WHO en de Belgische Hoge Gezondheidsraad: filters belasten het milieu zwaar, lekken schadelijke stoffen en microplastics en bieden geen aantoonlijke gezondheidswinst.

Experts waarschuwen dat 'groene' filters het probleem niet oplossen en zelfs een nadelig neveneffect kunnen hebben omdat het milieuvriendelijke imago mensen eerder kan aanzetten om peuken weg te gooien. Hermans schrijft dat zij de conclusie ondersteunt dat een verbod onderzocht moet worden.

De Tweede Kamer pleitte in 2023 al voor een nationaal verbod, maar juridische obstakels maken uitvoering lastig. Daarom kijkt het kabinet zowel naar een nationale route als naar mogelijkheden via Europese wetgeving, waarbij laatstgenoemde als meest kansrijk wordt gezien. Het ministerie van Klimaat en Groene Groei werkt tevens aan een onderzoek naar nationale opties; de uitkomsten worden in mei verwacht.

De roep om een algeheel verbod groeit: 38 gemeenten en stichting De Noordzee steunen het initiatief, waaronder Amsterdam, Rotterdam en Den Haag. Gemeenten wijzen op de kosten van opruimen; één peuk kan volgens hen tot duizend liter zeewater vervuilen. Vrijwilligers van de Beach Cleanup Tour verzamelden vorig jaar ruim 51.000 peuken. Lokale politici benadrukken bovendien dat filters de schadelijkheid van roken niet wezenlijk verminderen.

Een verbod zou milieu- en schoonmaakkosten kunnen verlichten, maar de juridische en praktische invoering — nationaal of Europees — blijft de belangrijkste uitdaging.