Kabinet wil transparantie­wet inperken

In dit artikel:

Het kabinet wil de Wet open overheid (Woo) ingrijpend hervormen als onderdeel van de bezuinigingsoperatie ‘slagvaardige overheid’. Die moet in 2027 900 miljoen euro opleveren en vanaf 2035 jaarlijks 3,5 miljard euro besparen. Volgens het kabinet veroorzaakt de Woo momenteel te hoge juridische en administratieve lasten.

Ambtenaren onderzoeken onder meer of bepaalde documenten, zoals interne e-mails, ambtelijke adviezen en concepten, niet langer opvraagbaar moeten zijn. Ook wordt gekeken naar de mogelijkheid om zeer omvangrijke verzoeken te weigeren of de kosten ervan bij burgers neer te leggen. De ministeries van Binnenlandse Zaken en Volksgezondheid willen nog niet zeggen welke maatregelen precies worden voorgesteld.

Een beperking kan de controle op de overheid en de journalistiek verzwakken, omdat Woo-verzoeken inzicht geven in de totstandkoming van beleid en de gemaakte afwegingen. Tim Staal van expertisecentrum SPOON noemt de plannen daarom desastreus. Hij verwijt het kabinet bovendien dat het al wetswijzigingen voorbereidt, terwijl de wettelijke evaluatie van de Woo pas in de zomer van volgend jaar klaar is en volgens het regeerakkoord eerst zou worden afgewacht.

De voorstellen sluiten aan bij een langer bestaande lobby van topambtenaren. Journalistieke organisaties en tientallen journalisten hebben zich ertegen uitgesproken. Zij vinden dat de overheid eerst haar informatiehuishouding en interne werkprocessen moet verbeteren. Eerder onderzoek wees erop dat daar veel efficiëntiewinst mogelijk is, maar die aanbevelingen worden niet genoemd in de Kamerbrief. Het kabinet zegt wel de uitvoerbaarheid van de Woo te willen verbeteren door overheidsinformatie beter te ordenen.