Kabinet wil partnerregels uit de toeslagen in de AOW: bij 53.000 AOW'ers verandert de uitkering, 34.000 samenwonenden gaan erop vooruit

In dit artikel:

Het kabinet wil dat de Sociale Verzekeringsbank (SVB) voor de AOW hetzelfde partnerbegrip gaat hanteren als Dienst Toeslagen. Daardoor kan de hoogte van de uitkering voor ongeveer 53.000 AOW-gerechtigden veranderen. De nieuwe regels kunnen op zijn vroegst op 1 januari 2029 ingaan; daarvoor moet nog een wetsvoorstel worden uitgewerkt en behandeld.

Het doel is om de regels eenvoudiger en voorspelbaarder te maken. De SVB zou dan vooral gegevens uit registers, zoals de Basisregistratie Personen, gebruiken in plaats van per situatie uitgebreid te onderzoeken of mensen een gezamenlijke huishouding voeren. Ouderen die gaan samenwonen of voor elkaar zorgen, weten daardoor eerder waar ze aan toe zijn.

Een alleenwonende AOW’er krijgt nu 70 procent van het netto minimumloon, terwijl gehuwden en mensen met een gezamenlijke huishouding 50 procent ontvangen. Volgens de kabinetsanalyse zouden ongeveer 34.000 mensen die nu als samenwonend gelden, straks de hogere alleenstaandenuitkering krijgen. Het gaat bijvoorbeeld om ongehuwde huisgenoten die een woning en kosten delen, maar niet aan de nieuwe partnercriteria voldoen. Met de huidige bedragen betekent dat ongeveer €522,77 bruto per maand extra per persoon.

Daartegenover staan circa 19.000 AOW’ers die waarschijnlijk een lagere uitkering krijgen. Het gaat vooral om getrouwde mensen die nu als duurzaam gescheiden levend worden behandeld en daarom de alleenstaandennorm ontvangen. Ook echtparen van wie één partner in een verpleeghuis of beschermd wonen verblijft, zouden volgens de nieuwe regels altijd partners blijven. Sommige huishoudens met drie of meer bewoners kunnen eveneens worden geraakt. Voor deze groep is overgangsrecht voorzien, maar de precieze vorm daarvan is nog niet bekend.

Omdat meer mensen erop vooruitgaan dan achteruit, verwacht het kabinet extra kosten: €185 miljoen in 2029, daarna ongeveer €135 miljoen per jaar. De Kamer krijgt nog voorstellen voor de financiering. De wijziging zou ook gevolgen krijgen voor de AIO-aanvulling; daarnaast onderzoekt het kabinet toepassing van hetzelfde partnerbegrip op de Anw-nabestaandenuitkering.

Totdat een nieuwe wet is aangenomen, blijven de huidige regels gelden. AOW’ers moeten veranderingen in hun woonsituatie, zoals samenwonen of een opname van een partner, tijdig aan de SVB doorgeven om terugvorderingen te voorkomen.