Kabinet wil het onnodig moeilijk maken om arme mensen aan bijstand te helpen

In dit artikel:

Het kabinet wil gemeenten met een nieuwe Wet proactieve dienstverlening inwoners actief laten wijzen op regelingen waarvoor zij mogelijk in aanmerking komen, maar voor de bijstand blijkt die aanpak volgens Follow the Money nauwelijks uitvoerbaar. De kern van het probleem is dat gemeenten via de Sociale Verzekeringsbank en het UWV te weinig gegevens krijgen om goed te bepalen wie recht heeft op bijstand; juist de gegevens van de Belastingdienst zouden daarbij cruciaal zijn. Interne documenten laten zien dat het ministerie van Financiën die gegevens alleen wilde delen als dat expliciet in de wet zou staan, terwijl Sociale Zaken zo’n aanpassing van de SUWI-wet te ingewikkeld vond. In een overleg in december 2024 koos het kabinet uiteindelijk voor een compromis waarbij belastinggegevens niet worden gedeeld. Daardoor dreigt proactieve hulp voor bijstand erg ongericht en duur te worden: volgens berekeningen van het ministerie zouden gemeenten ongeveer 200.000 mensen moeten aanschrijven om 5.000 mensen daadwerkelijk te bereiken, terwijl met belastingdata veel minder brieven nodig zouden zijn. Kamerlid Don Ceder heeft daarom een amendement ingediend om die gegevensuitwisseling alsnog mogelijk te maken; de Kamer stemt na de zomer over het voorstel. Ondertussen laat de discussie zien dat het kabinet enerzijds fraudegevoelige of fiscale gegevens streng afschermt, maar anderzijds moeite heeft om burgers actief te helpen bij het claimen van geld waar zij recht op hebben.