Kabinet wil goedkoop ticket voor onbeperkt treinen; in Duitsland is dit al jaren een succes

In dit artikel:

Het kabinet in Den Haag wil inzetten op goedkopere treintickets en kijkt naar Duitsland, waar een maandelijks flat‑tarief voor openbaar vervoer een vaste waarde is geworden. Het Deutschlandticket geeft – tegen een vaste prijs per maand en uitgezonderd snelle intercitytreinen (ICE) – onbeperkt toegang tot regionale treinen, bussen, trams en metro’s. Voor veel reizigers, vooral met kleinere portemonnees en forenzen uit buitenstedelijke gebieden, betekent het lagere reiskosten en minder gedoe bij in- en uitstappen. Studies wijzen bovendien op een aantoonbare CO2‑winst doordat automobiliteit afneemt.

De Duitse maatregel bouwt voort op het tijdelijke 9-euro-experiment van de zomer 2022, toen tientallen miljoenen kaarten werden verkocht en het openbaar vervoer massaal werd gebruikt. Dat leidde tot flinke emissiereducties, maar ook tot volle treinen en stevige kosten (ongeveer 2,5 miljard euro), waarop sommige economen kritiek leverden. Als opvolger startte het Deutschlandticket op 1 mei 2023; de prijs werd hoger dan het proefproject maar blijvend. Verkoopcijfers stegen snel: 64,3 miljoen maandtickets in 2023, 156,2 miljoen in 2024 en 170,8 miljoen het jaar daarop.

Politiek blijft de prijsstelling onderwerp van debat. Links ziet het als sociaal en klimaatvriendelijk beleid; andere partijen noemen het een structurele kostenpost van circa drie miljard euro per jaar. De overheid subsidieert deel van de prijs (op de huidige 63 euro per maand is dat ruim 17 euro). Lokale experimenten lopen: sommige gemeenten verstrekken goedkope kinderabonnementen, in Berlijn speelde een nul‑eurocampagne met ICE‑toegang als stunt van activisten. Recent stelde de SPD in Noordrijn‑Westfalen voor het ticket tijdelijk te halveren — een maatregel met een geraamde kostenpost van circa 230 miljoen euro — waarmee Nederland een concreet vergelijkbaar beleidsmodel krijgt om te bestuderen.