Kabinet wil Eerste Kamer afremmen via Grondwetswijziging: 'Kwalijk bestuur'

In dit artikel:

Het kabinet wil de verkiezing van de Eerste Kamer hervormen, zodat senatoren voortaan niet meer allemaal tegelijk worden gekozen. In plaats daarvan wordt elke drie jaar steeds de helft van de Senaat vernieuwd. Volgens minister Pieter Heerma van Binnenlandse Zaken moet dit voorkomen dat een grote verkiezingsuitslag in één keer de machtsverhoudingen in de Eerste Kamer volledig omgooit.

De maatregel is bedoeld om de Senaat minder gevoelig te maken voor politieke “schokgolven” na de Provinciale Statenverkiezingen, die indirect de samenstelling bepalen. Nu worden die verkiezingen vaak gezien als een afrekening met het kabinet, waardoor partijen als BBB en FvD snel veel zetels kunnen winnen. Het kabinet zegt dat de Eerste Kamer zo weer meer een kamer van heroverweging en kwaliteit van wetgeving wordt.

Critici vermoeden echter dat het vooral gaat om het dempen van ongunstige uitslagen voor regeringspartijen. De timing is daarbij gevoelig: het huidige minderheidskabinet van D66, VVD en CDA heeft al moeite om steun te vinden in de Senaat, waar oppositie eerder al asielwetten wegstemde.

Het plan is niet nieuw. Onder Rutte III werd al gewerkt aan een gefaseerde verkiezing van de Eerste Kamer, en in 2020 zette de Tweede Kamer de eerste stap. Pas na een grondwetswijziging kan het systeem ingaan; voor de verkiezingen van 2027 verandert er nog niets.