Kabinet wil dat fooi en ploegentoeslag niet meer meetellen voor het minimumloon van €14,99 per uur

In dit artikel:

Het kabinet wil vanaf 1 januari 2027 wettelijk vastleggen dat alleen het kale basisuurloon meetelt voor het wettelijk minimumloon. Fooien en toeslagen voor avond-, nacht- en weekendwerk, ploegendiensten of overwerk mogen dan niet langer worden gebruikt om een te laag basisloon aan te vullen. Het voorstel staat in de Verzamelwet SZW 2027, die ministers Vijlbrief en Aartsen op 19 oktober bij de Tweede Kamer indienden. De Tweede en Eerste Kamer moeten er nog mee instemmen.

Voor werknemers van 21 jaar en ouder bedraagt het minimumuurloon sinds 1 juli €14,99 bruto. Na de voorgestelde wijziging moet dit bedrag als basisuurloon op de loonstrook staan; toeslagen en fooien komen daar bovenop. De maatregel raakt vooral werknemers rond het minimumloon in sectoren als horeca, schoonmaak, logistiek en detailhandel. Voor werknemers jonger dan 21 geldt dezelfde systematiek voor het minimumjeugdloon.

Op dit moment is niet volledig duidelijk of toeslagen en fooien mogen meetellen. De overheid vermeldt toeslagen voor onregelmatige werktijden nog als inkomsten die in beginsel meetellen. Fooien kunnen volgens de huidige wet als loon worden beschouwd wanneer ze onderdeel zijn van de arbeidsvoorwaarden. Het kabinet wil die mogelijkheid schrappen. Voor toeslagen noemt het kabinet de wetswijziging vooral een verduidelijking: volgens de ministers had het basisuurloon sinds de invoering van het minimumuurloon in 2024 al minimaal het wettelijke bedrag moeten zijn.

Als voorbeeld noemt het kabinet een werknemer met een basisloon van €14,25 en 120 gewerkte uren. Wanneer toeslagen meetellen, lijkt het loon hoog genoeg, maar zonder die toeslagen ontstaat over vier weken een tekort van €88,80. Met een basisuurloon van €14,99 worden toeslagen bovenop het minimum betaald. Ook een werknemer met €14,50 basisloon en gemiddeld €1,50 fooi per uur zou volgens de nieuwe regel nog €0,49 per uur tekortkomen.

De regels voor vakantiegeld veranderen niet. Werknemers houden recht op minimaal 8 procent vakantiebijslag over het loon, inclusief daarvoor meetellende toeslagen en fooien.

Daarnaast wil het kabinet de berekening van extra uren aanpassen voor werknemers die iets meer dan het minimumloon verdienen. Niet elk overuur hoeft dan afzonderlijk minstens het minimumuurloon op te leveren. In plaats daarvan wordt het totale loon over alle contract- en extra uren in een betaalperiode bekeken. Wie precies het minimumloon verdient, behoudt wel recht op minimaal het minimumuurloon voor ieder extra uur; cao of contract kan gunstiger zijn.

Werknemers kunnen hun basisuurloon met het toepasselijke minimum vergelijken via de loonstrook. Bij een mogelijk tekort kunnen zij eerst hun werkgever aanspreken, advies vragen aan een vakbond of het Juridisch Loket en een melding doen bij de Nederlandse Arbeidsinspectie. Achterstallig loon en vakantiegeld kunnen tot vijf jaar terug worden opgeëist. Het is daarom verstandig loonstroken te bewaren.