Kabinet wil automobilist uit de auto krijgen, maar faalt compleet: "Gaat niet gebeuren!"

In dit artikel:

Het kabinet overweegt deze zomer een tijdelijk goedkoop treinabonnement van rond de 49 euro buiten de spits, een voorstel van Progressief Nederland dat door Rob Jetten als uitvoerbaar wordt bestempeld. Mobiliteitsexpert Carlo van de Weijer reageert kritisch: hoewel het politiek aantrekkelijk oogt, verwacht hij weinig structurele effecten. “Ik vind het een heel sympathiek idee … maar als je het een beetje afpelt, gaat het heel weinig opleveren,” zegt hij.

Van de Weijer haalt voorbeelden aan van plaatsen met goedkoper of gratis ov (onder meer Luxemburg): dat leidt wel tot meer reizigers, maar zelden tot minder autoverkeer. Goedkopere kaartjes vergroten de algemene mobiliteit—mensen maken vaker reizen—en kunnen vervoerswijzen als lopen en fietsen verdringen zonder dat files of CO2-uitstoot substantieel dalen. Daarnaast is het Nederlandse spoor al vaak op capaciteitsgrens; meer reizigers betekent extra treinen, meer drukte en hogere kosten voor de exploitanten.

Ook de kosten-baten voor huishoudens zijn twijfelachtig: voor een gezin van vier komt zo’n abonnement snel op ongeveer 200 euro, terwijl autorijden buiten stedelijk gebied voor sommige afstanden economischer kan lijken. Van de Weijer noemt het dan ook vooral een gemakkelijk politiek punt in plaats van een effectieve duurzaamheidsmaatregel.

Kortom: het plan kan reizigersaantallen tijdelijk verhogen en positief op campagneposters staan, maar zonder aanvullende maatregelen—zoals vraagsturing op de weg, betere regionale alternatieven en investeringen in capaciteit—blijft de impact op autogebruik en klimaat beperkt.