Kabinet weigert FVD-Kamervragen over Oekraïne inhoudelijk te beantwoorden: 'Desinformatie uit het Kremlin'

In dit artikel:

Het kabinet heeft ervoor gekozen kritische Kamervragen van FVD-Kamerlid Pepijn van Houwelingen over de oorlog in Oekraïne niet inhoudelijk te beantwoorden. Van Houwelingen vroeg minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen om een beoordeling van analyses van onder anderen de Amerikaanse hoogleraren John Mearsheimer en Jeffrey Sachs, hoogleraar Glenn Diesen en oud-kolonel Douglas Macgregor. Zij leggen, anders dan het kabinet, een belangrijke verantwoordelijkheid bij het Westen en zien de oorlog mede als een proxyconflict tussen Rusland en het Westen, onder meer door NAVO-uitbreiding en de westerse toenadering tot Oekraïne.

Berendsen antwoordde slechts dat het kabinet van de kritiek kennis heeft. Vervolgens herhaalde hij het regeringsstandpunt dat Rusland een illegale agressieoorlog voert, dat Oekraïne zich mag verdedigen en dat Nederland Kyiv blijft steunen, Rusland onder druk zet en diplomatie nastreeft. Op het verzoek om de kritiek alsnog afzonderlijk te weerleggen, verwees de minister terug naar dit eerdere antwoord.

Uit een openbaar gemaakte beslisnota blijkt dat Buitenlandse Zaken bewust voor deze korte aanpak koos. Ambtenaren schreven dat de aangehaalde publicaties en vragen volgens hen aansluiten bij pro-Russische narratieven en desinformatie uit het Kremlin. Daarom wilde het ministerie niet meegaan in de volgens hen misleidende frames. De nota maakt echter niet duidelijk op welk concreet onderzoek of welke factcheck die kwalificatie is gebaseerd.

De keuze leidde tot felle kritiek van Van Houwelingen, die vindt dat ook goed onderbouwde kritiek van gerenommeerde deskundigen inhoudelijk moet worden behandeld. Extra discussie ontstond doordat de nota ook de typering ‘proxyoorlog’ onder Kremlin-desinformatie schaart, terwijl de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio de oorlog eerder zelf als een proxyconflict tussen nucleaire grootmachten omschreef. De kwestie raakt bovendien aan het Nederlandse beleid dat de overheid terughoudend moet zijn met het vaststellen van desinformatie, behalve wanneer publieke belangen zoals nationale veiligheid of maatschappelijke stabiliteit in gevaar zijn. Van Houwelingen probeert al langer kritische NAVO- en Oekraïne-experts bij parlementaire debatten te betrekken, maar die kregen tot nu toe geen plek op een rondetafelgesprek.