Kabinet waarschuwt voor privacyrisico's bij nieuwe EU-wetgeving

In dit artikel:

Het kabinet waarschuwt dat de voorgestelde Digitale Omnibus, bedoeld om veel digitale regels te vereenvoudigen en lasten voor bedrijven te verlagen, het privacyniveau voor burgers kan aantasten. Die zorgen kwamen aan het licht na gelekte concepten en een brandbrief van 127 maatschappelijke organisaties en werden door GroenLinks/PvdA-Kamerlid Barbara Kathmann in Kamervragen op tafel gezet. Staatssecretaris Eric van der Burg (let op: in het artikel genoemd als Rutte — mogelijk een typefout) van Justitie en Veiligheid erkent “serieuze problemen”: wijzigingen in de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) kunnen volgens Den Haag leiden tot een wezenlijke vermindering van gegevensbescherming, terwijl het onzeker is of de regeldruk daadwerkelijk afneemt.

De bezwaren betreffen zowel de interne versie van het pakket als het inmiddels officieel gepubliceerde zevende Omnibuspakket. Vooral voorstellen rond kunstmatige intelligentie en uitzonderingen voor gevoelige persoonsgegevens (zoals politieke voorkeur, gezondheid en seksuele oriëntatie) roepen weerstand op. De Commissie wil expliciet vastleggen dat bedrijven persoonsgegevens kunnen gebruiken voor het ontwikkelen en toepassen van AI-modellen op basis van het ‘gerechtvaardigd belang’ — een wijziging die grote techbedrijven mogelijk meer ruimte geeft. Het kabinet merkt op dat de AVG die route al kent, maar vindt dat elke wijziging eerst zorgvuldig moet worden onderzocht en gewogen.

Nederland vraagt een impact assessment en nadere uitleg van de Europese Commissie over effecten op regeldruk, uitvoerbaarheid en grondrechten en wacht tevens op advies van de Europese privacytoezichthouder (EDPS), mogelijk samen met het Europees Comité voor gegevensbescherming. Het kabinet benadrukt dat vereenvoudiging welkom is, maar niet als dekmantel mag dienen voor deregulering: versimpeling moet leiden tot duidelijkere regels, niet tot lagere bescherming.

Praktische alternatieven die het kabinet voorstelt zijn sjablonen, richtsnoeren van de Autoriteit Persoonsgegevens, gedragscodes en certificering om bedrijven — vooral het MKB — duidelijkheid te geven zonder privacyafbraak. Een definitief Nederlands standpunt volgt pas nadat de Kamer heeft gesproken en de consequenties voor privacy en andere grondrechten helder zijn.