Kabinet vindt koninklijk bezoek aan Trump 'ongemakkelijk', maar 'deuren gaan open'
In dit artikel:
Koning Willem-Alexander, koningin Máxima en premier Rob Jetten brengen begin volgende week een driedaags bezoek aan de Verenigde Staten, inclusief een zeldzame uitnodiging om in het Witte Huis te overnachten. Het kabinet erkent dat de timing — te midden van het geweld in het Midden-Oosten en de polariserende uitspraken van president Trump — "ongemakkelijk" oogt, zei minister van Defensie en vicepremier Yesilgöz op de persconferentie. Tegelijk wijst zij op de diplomatieke mogelijkheden: "Er gaan veel deuren open die voor anderen gesloten blijven."
De uitnodiging is afkomstig van Trump, die eerder in juni op Huis ten Bosch verbleef tijdens de NAVO-top. Het koninklijk bezoek stond al langere tijd op de agenda en bevat naast het staatsbezoek een breder programma met ontmoetingen in andere Amerikaanse staten en een zakelijke delegatie. Premier Jetten is alleen voor het diner met Trump uitgenodigd; hij verdedigde de reis en benadrukte dat Nederland ook concrete bijdragen levert aan veiligheidsoperaties, bijvoorbeeld in de Straat van Hormuz.
Politieken verdeeldheid: de meeste partijen in de Kamer (D66, VVD, PVV, CDA) steunen het bezoek omdat de VS een cruciale bondgenoot zijn en Nederland zich volgens hen moet inzetten om Amerikaanse betrokkenheid bij de NAVO te behouden. Ook de kritischere GL-PvdA-fractie vindt afzeggen lastig, omdat de afspraak al gemaakt is. Alleen Denk en de Partij voor de Dieren pleiten ervoor dat koning en premier thuisblijven; PvdD-leider Ouwehand riep recent op het bezoek te annuleren uit verontwaardiging over Trumps retoriek richting Iran.
Achter de schermen was er spanning binnen ambtelijke kringen over de vraag of het bezoek fatsoenlijk door kon gaan. De recente afspraak voor een staakt-het-vuren in het conflict heeft de politieke risico’s volgens ingewijden verminderd. Het kabinet legt de nadruk op de diplomatieke opbrengst: rechtstreeks met Trump spreken biedt Nederland de mogelijkheid concrete plannen en bijdragen te tonen.
Yesilgöz sloot af dat openbare reacties van Trump, bijvoorbeeld via sociale media, worden verwacht maar niet als groot risico worden gezien. Het kabinet kiest ervoor de bezoekgelegenheid te gebruiken om invloed uit te oefenen en deuren te openen, ondanks de gevoeligheden rond de timing en Trumps imago.