Kabinet verhoogt aof-premies verder om gaten in begroting te dichten

In dit artikel:

Het Arbeidsongeschiktheidsfonds (Aof) telt ongeveer 39 miljard euro, maar het kabinet-Jetten verhoogt toch opnieuw de Aof-premie — werkgevers betalen dit jaar zo’n 7,6 procent van het loon — om gaten in de rijksbegroting te dichten, onder andere voor tekorten bij zorgverzekeraars en extra defensie-uitgaven. Dat stuit op felle tegenstand van werkgevers, gemeenten en vakbond FNV: zij vinden het onacceptabel dat premies die bestemd zijn voor arbeidsongeschiktheid niet naar uitkeringen gaan maar gebruikt worden als begrotingsinstrument. FNV noemt de maatregel een “verstopte spookbelasting” en eist terugkeer van zeggenschap over sociale fondsen naar werkgevers- en werknemersorganisaties.

De premie ligt al jaren hoger dan de uitgaven — het vermogen van het fonds nam sinds 2017 sterk toe — en steeg opvallend sinds 2020. Gemeenten (VNG) zien de balans kwijt en wijzen erop dat bijvoorbeeld de extra bijdrage voor defensie gemeenten in totaal ongeveer 34 miljoen euro extra kost. Achter het beleid spelen ook Europese begrotingsregels: de Aof-overschotten tellen mee bij het verminderen van het begrotingstekort, terwijl het geld praktisch niet inzetbaar is voor onverwachte tekorten. In Den Haag is de Aof-premie daardoor verworden tot een technische hefboom; een coalitieonderhandelaar zou zelfs niet hebben geweten waar die premie oorspronkelijk voor staat.

Ondertussen zijn circa 2.500 werkgevers — met enkele gemeenten — een massaschakelprocedure tegen de Belastingdienst begonnen om tevergeefs betaalde premies terug te vorderen. De VNG zelf sluit juridische strijd tussen overheden uit en zoekt via overleg druk op het kabinet om verdere verhogingen terug te draaien of uit te stellen.