Kabinet trekt ruim 2,7 miljard euro uit voor vrijwillig uitkopen boeren in aanpak stikstofcrisis

In dit artikel:

De pas benoemde landbouwminister Karien van Essen (D66) krijgt een pakket van in totaal 20 miljard euro om Nederland uit het stikstofdilemma te halen; het kabinet maakte nu niet alleen het budget tot 2030 bekend maar ook de verdeling tot 2035. Het grootste deel — ongeveer 9 miljard euro — is bestemd voor een gebiedsgerichte aanpak rond kwetsbare natuurgebieden zoals De Peel en de Veluwe. Rond die natuur moeten zones komen (denk aan afstanden van enkele honderden meters) waar extra maatregelen nodig zijn; de precieze grenzen en instrumenten moeten het kabinet en de Tweede Kamer nog uitwerken.

Aan vrijwillige uitkoop van boeren gaat in totaal circa 2,75 miljard euro naar toe, waarvan vooral tussen 2030 en 2035 ongeveer 2 miljard wordt ingezet. Provincies bereiden zowel zachte maatregelen (subsidies voor emissiebeperkende innovaties op het erf) als ingrijpender opties (zoals krimp in de veehouderij). Voor het stikstofdossier zijn twee jaren cruciaal: 2030 als tussendoel (ongeveer 25% minder uitstoot ten opzichte van 2019) en 2035 als einddoel (bijna halvering binnen de landbouw).

Als de doelen niet gehaald worden, ligt gedwongen krimp van bedrijven als uiterste middel op tafel; boeren zouden dan gedwongen dieren moeten afstaan. Het Planbureau voor de Leefomgeving stelt dat het 2035-doel met de huidige plannen nog niet binnen bereik is. Daarnaast reserveert het kabinet jaarlijks 250 miljoen voor natuurherstel, oplopend 175 miljoen voor agrarisch natuurbeheer en 250 miljoen voor innovatie. Het pakket en de politieke keuzes werden ook besproken in RTL Tonight.