Kabinet schuift de gasopslag af naar Essent, Eneco en Vattenfall, en de energiebedrijven zeggen het al: 'De kosten zullen worden doorberekend aan de consument'

In dit artikel:

Het kabinet-Jetten wil de verantwoordelijkheid voor het vullen van de gasopslagen in Norg en Grijpskerk overhevelen van staatsbedrijf Energie Beheer Nederland (EBN) naar energiebedrijven zoals Essent, Eneco en Vattenfall, plus 47 kleinere leveranciers. Tot nu toe subsidieerde de staat het vullen, omdat gas momenteel duurder is dan de verwachte winterprijs. EBN ontving daarvoor bijna een miljard euro; het verplichte vulpercentage is al verlaagd van 80 naar 64 procent.

Volgens het kabinet voorkomt de nieuwe aanpak dat de overheid jaarlijks grote verliezen lijdt en worden de kosten verdeeld over Europese landen die van het Nederlandse gasnet profiteren. De leveranciers waarschuwen echter dat zij de kosten van het inkopen van duur gas zullen doorberekenen aan consumenten. Daardoor verschuiven de lasten volgens critici vooral van de begroting naar de energierekening, zonder dat huishoudens noodzakelijk goedkoper uit zijn.

De overheid wil zelf alleen een strategische reserve aanhouden, die volgens de berichtgeving ongeveer twee weken zou kunnen dekken. Gasunie heeft eerder gewaarschuwd dat zo’n buffer onvoldoende is en pleit voor een voorraad die een crisis van enkele maanden kan opvangen. Dat staat in contrast met de Nederlandse olievoorraad, die ongeveer drie maanden bedraagt.

In de Tweede Kamer is kritiek geuit op het plan. ChristenUnie-Kamerlid Pieter Grinwis en JA21-Kamerlid Van den Berg vinden de voorgestelde reserve te klein en vrezen dat zowel de leveringszekerheid als de mogelijkheid om tijdens een crisis extra gas in te kopen wordt beperkt. De discussie krijgt extra gewicht doordat het kabinet burgers tegelijkertijd laat nadenken over noodvoorraden voor andere crises, zoals voedsel en water.

De kern van het debat is daarmee niet alleen wie de opslag betaalt, maar ook hoeveel zekerheid Nederland in de winter behoudt. Tegenstanders willen dat het plan wordt tegengehouden totdat er een strategische gasvoorraad voor minstens drie maanden ligt. Ook vragen zij om duidelijkheid over de gevolgen per huishouden en over de rol van Europese afspraken en de gasbelasting.