Kabinet schrapt grenscontroles terwijl migrantenstroom naar Canarische Eilanden verdrievoudigt

In dit artikel:

De migratie via de Canarische route is dit najaar sterk toegenomen. Van 1 tot en met 15 oktober kwamen 1.837 migranten aan op de Spaanse eilanden, bijna drie keer zoveel als in dezelfde periode een jaar eerder. In september waren het er 1.970, een stijging van 173 procent. Volgens de Canarische regering waren tot en met 19 oktober al 2.308 mensen aangekomen, tegenover 808 in heel oktober 2025.

Over de eerste negen maanden van het jaar ligt het totaal met 8.970 aankomsten nog 33,5 procent onder dat van vorig jaar. Vooral El Hierro wordt getroffen: daar arriveert bijna de helft van de migranten. Op 18 en 19 oktober kwamen er drie boten aan met samen 454 mensen; op een van die boten stierven drie mensen. De Canarische regering heeft inmiddels gesloten opvanglocaties heropend en zorgt voor 2.614 minderjarige migranten.

De cijfers vallen samen met het besluit van het Nederlandse kabinet om tijdelijke grenscontroles eind september te beëindigen. Minister van Asiel en Migratie Bart van den Brink stelde in augustus dat vanuit Ceuta nauwelijks ongecontroleerde doorreis naar andere Schengenlanden plaatsvond. Dat gebeurde nadat op 30 en 31 juli volgens Spanje 70.000 tot 72.000 mensen Ceuta binnenkwamen. Later ontdekte de Spaanse politie echter smokkelnetwerken die migranten voor 8.000 tot 9.000 euro per persoon naar het Spaanse vasteland brachten. Ook verblijven volgens een Spaanse politievakbond nog duizenden migranten in Ceuta.

Nederland zegt asielzoekers uit Ceuta volgens de Europese regels aan Spanje te zullen overdragen, maar het is onduidelijk hoe mensen zonder registratie bij binnenkomst worden herkend. In 2025 leidde slechts 218 van de 703 Nederlandse terugnameverzoeken aan Spanje daadwerkelijk tot een overdracht.

De totale Spaanse cijfers lijken licht te dalen, maar de massale binnenkomst in Ceuta eind juli is daarin niet volledig verwerkt. Volgens IOM verschuiven vertrekpunten door strengere controles in Marokko, Mauritanië en Senegal naar Gambia, Guinee en Guinee-Bissau. Daardoor worden de overtochten langer en gevaarlijker. Frontex waarschuwt dat mensensmokkelnetwerken zich vooral verplaatsen. De president van de Canarische Eilanden heeft daarom om extra inzet van Frontex gevraagd.