Kabinet rekent op 96.000 opvangplekken voor asielzoekers, ondanks plannen om instroom te beperken

In dit artikel:

Nederland heeft volgens een nieuwe raming van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) begin 2028 ongeveer 96.000 opvangplekken voor asielzoekers nodig. Minister Bart van den Brink (Asiel en Migratie) meldde dat vrijdag 30 oktober aan de Tweede Kamer. De behoefte ligt hoger dan de 88.000 plekken waarop in de huidige ronde van de Spreidingswet wordt gerekend, maar betekent niet dat gemeenten direct extra plekken moeten leveren.

De prognose staat in de Meerjaren Productie Prognose (MPP), die de verwachte druk op de asielketen in kaart brengt. Het COA gaat uit van een bezettingsgraad van 91 procent, zodat schommelingen in de instroom kunnen worden opgevangen. Van de 96.000 plekken zijn er 5.600 bestemd voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen. De huidige opvangcapaciteit staat al zwaar onder druk: op 1 oktober was de bezettingsgraad 102,1 procent.

Het kabinet verwacht in 2026 circa 29.200 eerste asielaanvragen. Inclusief nareizigers, herhaalde aanvragen en hervestigde vluchtelingen komt de totale instroom dat jaar uit op ongeveer 50.400. Voor 2027 wordt gerekend op circa 51.000 mensen. Nareizende gezinsleden vormen een aanzienlijk deel van de instroom; voor dit jaar worden er ongeveer 18.900 verwacht.

Hoewel het kabinet verwacht dat nog maar ongeveer 24 procent van de eerste aanvragen wordt ingewilligd, zal de opvangdruk volgens Van den Brink niet snel verdwijnen. Afgewezen asielzoekers kunnen beroep aantekenen en hebben tijdens die procedure meestal recht op opvang. Meer afwijzingen kunnen bovendien de druk op rechtbanken en de Dienst Terugkeer en Vertrek vergroten.

Het kabinet houdt vast aan de Spreidingswet en wil statushouders sneller laten doorstromen naar reguliere huisvesting, zodat opvangplekken vrijkomen. Ook moet een vaste voorraad van 41.000 plekken beschikbaar blijven; extra capaciteit moet flexibel kunnen worden op- en afgeschaald. De maatregelen leveren volgens de minister niet direct resultaat op. Naast de opvang voor asielzoekers blijft ook de opvang van Oekraïense vluchtelingen een grote opgave: voor oktober 2027 zijn daarvoor nog altijd 109.000 plekken nodig.