Kabinet prijst klimaatadvies van burgers, maar hakt moeilijke knopen niet door
In dit artikel:
Het kabinet reageert positief op het Burgerberaad Klimaat: van de 82 door burgers aangenomen voorstellen neemt het er ongeveer de helft over, maar een aantal concrete aanbevelingen wordt afgewezen. Het beraad bestond uit 175 inwoners met uiteenlopende achtergronden die voorstellen deden voor duurzamer eten, produceren en reizen. De meeste adviezen kregen minstens driekwart draagvlak binnen de groep.
Wat wél wordt overgenomen: een versnellingsplan voor de biologische landbouw, nieuwe subsidies voor tweedehands elektrische auto's, een lobbyregister om contacten tussen beleidmakers en lobbyisten inzichtelijk te maken, het recht op reparatie en aansluiting op lopend Europees beleid zoals een duurzaamheidslabel voor producten. Het kabinet wil ook het internationaal treinverkeer verbeteren en internationaal pleiten voor het afschaffen van fossiele subsidies.
Wat niet doorgaat: concrete maatregelen zoals een CO2-belasting op de landbouw en een Spaanse wet tegen voedselverspilling (die supermarkten verplicht overtollig voedsel af te prijzen en te doneren) worden van tafel geveegd. Het kabinet kiest vaker voor vrijwillige afspraken en mogelijke subsidies om voedselverspilling in de keten te verminderen in plaats van dwingende regelgeving. Eveneens worden doelen als 25% biologische landbouw op korte termijn als onhaalbaar bestempeld; de nadruk ligt op versnellen naar het huidige doel van 15%.
Voor de landbouw wil het kabinet wel uitstootdoelen voor individuele boeren invoeren en werkt het aan een pakket maatregelen om het land uit het zogeheten 'stikstofslot' te krijgen; dat plan wordt naar verwachting volgende maand gepresenteerd en kan ook extra geld voor verduurzaming van boeren bevatten. Andere aanbevelingen — zoals een heffing op fossiel plastic, verplichte inzet van gerecycled plastic, een reparatiefonds en verplichtingen voor supermarkten om meer biologisch aan te bieden — worden verder onderzocht.
Vijf bewindslieden benadrukken in een brief aan de Tweede Kamer waardering voor de inzet van de burgeradviseurs en premier Rob Jetten maakte een verrassingsbezoek aan het beraad, met de opmerking: "Jullie zijn een spiegel voor alle leden van het parlement en het kabinet." Voorzitster Nienke Meijer noemt de kabinetsreactie bemoedigend en hoopt dat Kamerleden blijven kijken naar voorstellen die niet direct zijn overgenomen. Ondersteuners van burgerberaden, zoals Eva Rovers, verwachten dat de invloed van dit proces in de komende jaren verder zichtbaar blijft en dat het politieke draagvlak kan versterken. Het kabinet bekijkt inmiddels ook of vergelijkbare burgerberaden kunnen helpen bij ingewikkelde dossiers zoals de zorg.