Kabinet opnieuw betrapt op woonleugens: presenteert plannen die bestaan al bestaan

In dit artikel:

Het kabinet-Jetten presenteert maandag een 50-puntenplan om de woningbouw te versnellen en structureel 100.000 woningen per jaar te realiseren. De gemiddelde duur van ontwerp- en vergunningprocedures moet tegen 2030 worden gehalveerd. Gemeenten en provincies krijgen ruim 200 extra medewerkers voor vergunningverlening en de helft van de nieuwbouw moet dan fabrieksmatig worden geproduceerd.

De aanpak richt zich vooral op uitvoering, omdat volgens het kabinet al voldoende bouwplannen bestaan. Voor de periode tot en met 2030 liggen er plannen voor ongeveer 128 procent van het benodigde aantal woningen; 61 procent daarvan is al vastgesteld of vergund. ABF Research verwachtte eerder dat in 2027 zonder dit nieuwe plan al bijna 100.000 woningen kunnen worden gebouwd. De belangrijkste knelpunten zijn trage procedures, financiering, netcongestie en stikstof.

Veel onderdelen van het actieplan zijn echter niet nieuw. Vorige kabinetten kondigden al aan procedures parallel te laten verlopen, regels te schrappen en bestaande gebouwen beter te benutten via optoppen, splitsen en transformatie. Ook tijdens de Woontop van december 2024 werd het doel van 100.000 woningen per jaar vastgelegd en werd 7,5 miljard euro beschikbaar gesteld voor betaalbare woningbouw en infrastructuur.

Daar komt bij dat het kabinet eerder deze maand vijf zogenoemde nieuwe woningbouwlocaties presenteerde, in Deventer, Haarlem, Leeuwarden, Maastricht en Weert. In werkelijkheid waren de gebieden daar al in ontwikkeling of voorbereiding. In Haarlem-Schalkwijk waren al honderden woningen opgeleverd en was de bouw van circa 1.200 woningen voorzien. In Deventer waren eveneens honderden woningen gebouwd of in aanbouw en bestonden plannen voor ruim 2.000 extra woningen. De rijksoverheid kan door de nieuwe status wel meer helpen bij vergunningen, infrastructuur, stikstof, drinkwater en elektriciteit.

Ook de aangekondigde 7 miljard euro vraagt om nuancering. Het bedrag wordt volgens de begroting verdeeld over 1 miljard euro per jaar van 2029 tot en met 2035. De nieuwe structurele investering begint dus pas over enkele jaren. Hoogleraar Peter Boelhouwer noemt het plan nuttig, maar waarschuwt dat de financiering mogelijk tekortschiet. Bovendien blijven een overbelast stroomnet en stikstofproblemen grotendeels onopgelost. Het plan moet daarom vooral bestaande woningbouwplannen sneller uitvoeren; of dat lukt, moet de komende jaren blijken.