Kabinet pakt zorgfraude harder aan met nieuw pakket aan maatregelen: 'We zijn jarenlang te naïef geweest'
In dit artikel:
Het kabinet wil hardere maatregelen tegen zorgfraude om malafide aanbieders buiten de deur te houden. Minister Mirjam Sterk (Langdurige Zorg) spreekt van een jarenlange naïviteit (“We zijn jarenlang te naïef geweest”) en kondigt in een Kamerbrief een pakket aan dat toegang, toezicht en opsporing flink aanscherpt. Fraude in de zorg groeit volgens het kabinet uit tot georganiseerde criminaliteit; het Openbaar Ministerie schat de omvang op mogelijk tot zo’n 10 miljard euro per jaar, geld dat bedoeld is voor kwetsbare patiënten maar vaak bij criminelen belandt.
Centraal staat strengere selectie “aan de poort”: het kabinet werkt aan een wetsvoorstel (verwacht naar de Kamer in 2028) met hogere toetredingseisen en een uniforme toets op integriteit, kwaliteit en rechtmatigheid. De vergunningsplicht moet worden uitgebreid naar alle zorgaanbieders — ook zzp’ers en onderaannemers — en bestuurders, toezichthouders en eigenaren krijgen een verplichte Verklaring Omtrent het Gedrag om dubieuze personen uit de sector te weren.
Toezicht en handhaving worden versterkt: risicovolle en nieuwe aanbieders krijgen vaker fysieke controles, en de Wet Bibob wordt vaker ingezet om mogelijke criminele banden te onderzoeken. Het kabinet trekt oplopend tot 50 miljoen euro per jaar uit, onder meer voor de Nederlandse Arbeidsinspectie en het Openbaar Ministerie, zodat meer zaken kunnen worden onderzocht en vervolgd. Daarnaast moeten multidisciplinaire opsporingsteams en verbeterde informatie-uitwisseling sneller ingrijpen bij signalen van fraude; een waarschuwingsregister voor frauderende aanbieders is nog in ontwikkeling.
Onderzoek wijst op veranderende methoden: waar vroeger vooral declaratiefraude voorkwam, functioneren nu vaak professionele netwerken die zorg gebruiken als inkomstenbron, met kwetsbare mensen als katvangers en witwasconstructies of geldtransfers naar het buitenland. Sterk noemt die verwevenheid van zorg en criminaliteit “schokkend en volstrekt onacceptabel” en benadrukt dat er daarom sneller gecontroleerd, ingegrepen en geïnvesteerd moet worden in opsporing en handhaving.