Kabinet laat onafhankelijk onderzoek doen naar zaaddonaties

In dit artikel:

Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) laat een onafhankelijk, breed historisch onderzoek uitvoeren naar misstanden bij donorconceptie. Aanleiding is onder meer de zaak van massadonor Simon, die sperma bleef doneren terwijl hij al jaren bij instanties bekend was. Volgens minister Sophie Hermans is nooit eerder onderzoek gedaan naar het volledige systeem.

De onderzoekers bekijken de periode vanaf de start van zaaddonatie halverwege de vorige eeuw tot de wetswijziging van 2025. Sindsdien mag een donor nog aan maximaal twaalf moeders sperma afstaan. Ook wordt onderzocht welke rol klinieken, ziekenhuizen, VWS en de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd hebben gespeeld. Ervaringen van donorkinderen, ouders en andere betrokkenen krijgen een plaats in het onderzoek.

Hermans hoopt dat de studie slachtoffers erkenning biedt en aanbevelingen oplevert om de wetgeving te verbeteren. Ze erkent dat onderzoek het aangedane leed niet kan wegnemen en wil niet vooruitlopen op eventuele kabinets­excuses. Haar verantwoordelijkheid geldt alleen voor donorconceptie via zorginstellingen, niet voor zaaddonatie in de privésfeer.

Onderzoeksfinancier ZonMw organiseert de studie. Een nog te vormen onderzoeksteam begint naar verwachting halverwege volgend jaar. De resultaten moeten vóór de evaluatie van de huidige donorwet in 2030 beschikbaar zijn. VWS trekt hiervoor 650.000 euro uit, na een voorstel van Kamerlid Lisa Vliegenthart (PRO).