Kabinet-Jetten wil het Nederlandse vetorecht in Brussel inleveren, en CDA-minister Berendsen geeft toe dat je het nooit meer terugkrijgt

In dit artikel:

Minister Tom Berendsen van Buitenlandse Zaken heeft bevestigd dat het kabinet-Jetten het Europese vetosysteem wil aanpassen. In antwoorden op Kamervragen van Mona Keijzer (BBB) schreef hij dat Nederland vaker wil besluiten via een gekwalificeerde meerderheid in plaats van unanimiteit binnen het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Dat zou bijvoorbeeld kunnen gelden voor het verlengen van sancties. Daardoor zou één lidstaat noodzakelijk EU-optreden niet langer kunnen blokkeren, waardoor Nederland op bepaalde terreinen zijn veto verliest.

Berendsen sprak zich eerder al uit voor herziening van het vetosysteem tijdens een bijeenkomst aan de Universiteit Maastricht. Ook premier Jetten zei in maart dat Nederland voor minder besluitvorming op basis van unanimiteit is. Op een vraag van Keijzer of een eenmaal opgegeven veto later zonder instemming van alle lidstaten kan worden teruggedraaid, antwoordde Berendsen dat dit inderdaad niet mogelijk is. Volgens de auteur betekent dit dat een toekomstig kabinet die bevoegdheid niet zelfstandig kan terughalen.

Over mogelijke meerderheidsbesluiten op andere terreinen, zoals belasting- en energiebeleid en de toetreding van nieuwe EU-lidstaten, wil het kabinet per beleidsterrein beslissen. Voor sociale zekerheid en pensioenen blijft het voorlopig vasthouden aan unanimiteit. Het kabinet staat daarnaast positief tegenover nieuwe handelsinstrumenten waarmee de Europese Commissie kan optreden tenzij een gekwalificeerde meerderheid bezwaar maakt, al geeft Berendsen daarover geen harde toezegging.

De Tweede Kamer wees op 14 oktober een motie van SP-Kamerlid Michiel Dobbe af die de regering opriep het nationale vetorecht niet verder in te perken. De motie kreeg 55 stemmen voor en 95 tegen. D66, VVD, CDA en PRO stemden tegen, evenals enkele andere partijen. Het artikel bekritiseert het kabinet en de Kamermeerderheid omdat zij volgens de auteur Nederlandse zeggenschap aan Brussel overdragen zonder eerst een expliciet kiezersmandaat te vragen.