Kabinet-Jetten valt uit elkaar: D66 schuift aan bij Klaver en zijn aanval op het familiebedrijf, de VVD kijkt toe vanuit haar open huwelijk

In dit artikel:

D66, VVD en CDA hebben afgesproken dat zij bij de behandeling van het Belastingplan niet altijd gezamenlijk hoeven te stemmen. Coalitiefracties mogen afzonderlijk meerderheden zoeken bij oppositiepartijen en zelfs voorstellen steunen waar een coalitiepartner tegen is. Volgens de auteur maakt dat het coalitieakkoord onzeker en verandert het kabinet in een los samenwerkingsverband.

Die ruimte werd direct benut. D66-Kamerlid Oosterhuis wil met PRO en Volt praten over amendement 35 van Klaver en Dassen. Dat voorstel verschuift 1,5 miljard euro van belasting op arbeid naar belasting op vermogen. Het bevat onder meer een box 3-toptarief van 45 procent vanaf 2029 voor vermogensinkomsten boven ongeveer 80.000 euro, een verhoging van het box 2-tarief van 31 naar 33 procent en strengere regels voor lenen bij de eigen bv. Volgens de indieners raakt het hoogste box 3-tarief vooral mensen met meer dan een miljoen euro aan vrij vermogen.

Het amendement schaft ook de fiscale doorschuifregeling af. Daardoor wordt belasting eerder geheven wanneer aandelen in een familiebedrijf worden geschonken of vererfd. Dat zou vanaf 2029 jaarlijks 180 miljoen euro opleveren, maar botst volgens de auteur met de afspraak in het coalitieakkoord om deze regeling ongemoeid te laten. Ook staat in het voorstel een schrapping van de kabinetsbevoegdheid om de inflatiecorrectie op lonen in 2028 te beperken.

VVD-Kamerlid Van Eijk noemt steun van de coalitie voor het amendement in deze vorm ondenkbaar. Premier Jetten ziet echter geen formele blokkade en zegt dat de coalitiefracties zelf moeten afwegen wat zulke keuzes betekenen voor het akkoord en de politieke balans. De fractievoorzitters waren volgens berichtgeving van de NOS niet aanwezig bij het overleg; hun woordvoerders namen het over. CDA en VVD hebben nog geen definitief standpunt ingenomen.

De politieke rekensom speelt een belangrijke rol. In de Tweede Kamer lijkt het voorstel mogelijk een krappe meerderheid te halen, maar in de Eerste Kamer niet. Met steun van PRO en Volt zou een meerderheid in beide Kamers binnen bereik komen. Daardoor kunnen coalitiepartijen op 12 november uiteenlopend stemmen en zowel linkse als rechtse amendementen laten passeren, kort voordat de belastingtabellen voor het volgende jaar worden vastgesteld.

De auteur concludeert dat het kabinet hierdoor geen duidelijke gezamenlijke koers meer heeft en pleit voor intrekking van het plan, het vertrek van premier Jetten en nieuwe verkiezingen. Die conclusie is onderdeel van de opiniërende toon van het artikel; de precieze uitkomst van de belastingbehandeling stond op het moment van schrijven nog niet vast.