Kabinet-Jetten kijkt weg: het EIB telt 435.000 woningen voor migranten, en toch wil Van den Brink statushouders nóg sneller een huis geven

In dit artikel:

Een nieuwe studie van het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB) stelt dat migratie een veel groter effect heeft gehad op de Nederlandse woningmarkt dan vaak werd aangenomen. Van de 2,2 miljoen mensen die tussen 2015 en 2024 naar Nederland kwamen, verbleven er in 2024 nog ongeveer 1,4 miljoen. Zij bewoonden samen circa 435.000 woningen. Volgens het EIB komt daarmee ruim 60 procent van de woningvraag in die periode door migratie.

Oud-NSC-leider Pieter Omtzigt trekt de conclusie nog breder. Omdat onder de Nederlandse bevolking inmiddels meer mensen sterven dan er worden geboren, zou de totale bevolkingsgroei volgens hem volledig door migratie komen. Ook de extra woningen die worden gebouwd in krimpregio’s zouden daardoor uiteindelijk vooral nodig zijn om nieuwkomers te huisvesten. Het EIB verwacht bij ongewijzigde instroom de komende tien jaar een migratiegerelateerde woningvraag van ongeveer 340.000 woningen. Bij een netto migratie van 50.000 mensen per jaar zou dat aantal volgens het instituut dalen naar 235.000.

Vooral de sociale huursector staat onder druk. Volgens het EIB komt ongeveer 90 procent van de asielmigranten daarin terecht. Daarmee noemt het instituut het idee dat statushouders slechts een beperkte rol spelen bij de verdeling van sociale huurwoningen een hardnekkig misverstand. Arbeidsmigranten vormen weliswaar de grootste groep, maar ongeveer 60 procent van hen vertrekt binnen tien jaar. Asielmigranten blijven meestal langer, waardoor beide groepen volgens het EIB uiteindelijk ongeveer even zwaar op de woningmarkt drukken.

De cijfers verschijnen tegen de achtergrond van een stagnerende woningbouw, onder meer door stikstofregels, lange procedures en problemen met het elektriciteitsnet. Het kabinet blijft gemeenten ondertussen vragen opvangplekken langer open te houden, extra locaties te zoeken en statushouders sneller aan woningen te helpen. Ook provincies die al aan de Spreidingswet voldoen, zijn gevraagd bij te springen.

In Zoetermeer, waar dit jaar 225 statushouders moeten worden gehuisvest en nog 76 plaatsen achterlopen, leidde dat tot kritiek van PVV-raadslid Fabian van der Tang. Hij vroeg aandacht voor starters en andere woningzoekenden die al jaren wachten. De gemeente erkent het tekort en huurt daarom extra ruimte, terwijl wethouder Véronique Frinking de Spreidingswet en de oproep van haar partijgenoot, minister Bart van den Brink, steunt. De auteur concludeert dat woningbouw zonder een debat over de omvang en samenstelling van migratie de schaarste niet oplost.