Kabinet-Jetten gebruikt automobilist als pinautomaat: organisaties slaan alarm over torenhoge verkeersboetes

In dit artikel:

Een coalitie van rechtelijke en uitvoerende instanties luidt de alarmbel: verkeersboetes in Nederland zijn steeds sterker een opbrengstmiddel van de staat geworden in plaats van een instrument om verkeersgedrag te corrigeren. Het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB), de Raad voor de Rechtspraak, het WODC en het Juridisch Loket waarschuwen dat de tarieven en invorderingskosten zijn opgeschroefd door politieke keuzes om begrotingsgaten te dichten, met concrete gevolgen voor burgers — vooral de kwetsbaren.

Feiten en omvang: sinds 2005 zijn de boetetarieven meer dan verdubbeld; meer dan de helft van die stijging is volgens analyses het gevolg van beleidskeuzes en niet louter inflatie. In 2025 leverden verkeersboetes de staat bijna een miljard euro op. Het WODC concludeerde eerder dat boeteverhogingen structureel gebruikt worden om de begroting sluitend te maken, waardoor het gedragsbeïnvloedende doel van boetes op de achtergrond raakt.

Probleem bij invordering: het CJIB wijst specifiek op de sterke verhogingen bij nalatige betaling. Stappen in incassokosten — eerst een flinke opslag, daarna nog eens een substantiële verhoging — kunnen een relatief kleine overtreding van bijvoorbeeld €100 snel laten oplopen tot €300. Deze systematiek duwt met name financieel zwakkere groepen die te laat betalen in een steeds dieper wordend schuldenbeeld. De Raad voor de Rechtspraak en het Juridisch Loket noemen deze ontwikkeling onwenselijk; de Hoge Raad onderzoekt of de opeenvolgende verhogingen nog proportioneel zijn.

Politieke reactie: in de Tweede Kamer zijn moties aangenomen om boetes te verlagen en de inflatiecorrectie te schrappen, maar het minderheidskabinet onder Rob Jetten (D66) heeft geweigerd die maatregelen uit te voeren met het argument dat er geen financiële dekking is. Instellingen als CJIB en de Raad voor de Rechtspraak roepen de politiek op om het gebruik van boetes als inkomstenbron te stoppen en de invorderingspraktijk te hervormen.

Kortom: deskundigen en rechtelijke instanties pleiten voor heroriëntatie van boetebeleid — terug naar proportionele straffen met een focus op verkeersveiligheid en met maatregelen om de sociaal-economische gevolgen voor kwetsbare groepen te beperken.