Kabinet geeft defensie voorrang op het spoor: „We stralen uit dat we bereid zijn onszelf te verdedigen"

In dit artikel:

Minister Aartsen (VVD) wil dat vanaf uiterlijk eind 2026 militaire transporten per spoor voorrang krijgen op reizigers- en goederentreinen. De maatregel moet ruimte creëren om in de komende jaren aanzienlijk meer militairen en materieel per trein te verplaatsen. De NS reageert begripvol, maar waarschuwt dat reizigers daardoor soms uren moeten wachten; momenteel hebben defensietreinen juist de laagste prioriteit op het spoor.

Hoogleraar Floribert Baudet (militaire geschiedenis en strategie, Nederlandse Defensie Academie en UvA) benadrukt dat spoorvervoer bij uitstek geschikt is voor het in één keer verplaatsen van grote hoeveelheden materieel, zoals tanks, pantserwagens, munitie en bevoorrading — een taak die over de weg veel meer vrachtwagens, files en logistieke problemen zou veroorzaken. Historische voorbeelden — onder meer de inzet van het spoor door Pruisen in 1866 en door Duitsland in de Eerste Wereldoorlog — illustreren hoe snelheden en dienstregelingen strategische voordelen kunnen opleveren.

De maatregel is volgens Baudet vooral een reactie op een toegenomen gevoel van dreiging in Europa; vergelijkbare recepten voor militaire mobiliteit bestonden ook tijdens de Koude Oorlog (toen spoorwegpersoneel bijvoorbeeld anders georganiseerd was om een militaire dienstregeling mogelijk te maken). Prioriteit op het spoor heeft niet primair als doel oorlogvoeren, maar het vergroot de strategische mobiliteit en werkt afschrikwekkend: een mogelijke tegenstander weet dat snelle versterking mogelijk is en kan daardoor van een aanval kunnen afzien. Baudet concludeert dat de maatregel logisch is binnen een afschrikkingstrategie en geen directe reden tot paniek.