Kabinet gaat met reces, maar deze ministers krijgen huiswerk mee deze zomer

In dit artikel:

Het kabinet-Jetten gaat de zomer in met heel verschillende politieke dossiers en evenveel soorten kopzorgen. Sommige bewindspersonen kunnen met een zekere oogst terugkijken, maar voor anderen ligt er juist een stapel onopgeloste problemen op tafel.

Minister Hans Vijlbrief staat er het slechtst voor. Hij moet een grote hervorming van de sociale zekerheid voorbereiden, met plannen om mensen langer te laten werken en sneller uit een uitkering te krijgen. Tegelijk moet hij miljarden besparen op onder meer WW en WIA, maar steun van oppositie en vakbonden ontbreekt volledig. Omdat eerdere onderdelen al zijn gesneuveld of onzeker zijn geworden, moet hij deze zomer een alternatief uitwerken voor het geval de tegenstand blijft staan.

Ook staatssecretaris Jo-Annes de Bat krijgt een lastige klus mee. Door de oorlog in Iran en de onzekere energievoorziening is de druk om Nederland sneller los te maken van gas en olie groter geworden. Alleen loopt de energietransitie vast op een overbelast stroomnet, traag verlopende windprojecten en vooral het dossier kernenergie. De plannen voor grote kerncentrales dreigen vertraging op te lopen door twijfels over de beoogde locatie in Zeeland, terwijl er in de Kamer ook aandacht groeit voor kleinere reactoren die nog niet bestaan.

Minister Mirjam Sterk moet na de zomer opnieuw proberen de jeugdzorg vlot te trekken. Gemeenten kampen met tekorten, wachtlijsten en hoge kosten, terwijl eerdere hervormingsvoorstellen al op veel kritiek stuitten. Voor een nieuw wetsvoorstel ligt de lat hoog: het moet gemeenten helpen bepalen wie welke zorg krijgt, zonder dat kwetsbare kinderen daar de dupe van worden.

Op het asieldossier heeft minister Bart van den Brink juist al een deel van zijn werk gedaan. Na het wegstemmen van een wet in de Eerste Kamer werd de wetgeving alsnog aangescherpt via noodmaatregelen en het Europese Migratiepact. Toch blijft de druk groot, vooral omdat er nog steeds te weinig opvangplekken zijn en gemeenten moeten worden overgehaald om ruimte beschikbaar te stellen.

Minister Jaimi van Essen begint intussen pas echt aan de grote stikstofklus. Hij heeft vlak voor het reces wel al een koers uitgezet die voorlopig op politieke steun kan rekenen, maar boerenprotesten en strengere berekeningen kunnen dat nog veranderen. De gevolgen voor landbouwbedrijven rond Natura 2000-gebieden kunnen groot zijn.

Staatssecretaris Judith Tielen werkt ondertussen aan een ander langlopend probleem: de dalende basisvaardigheden van kinderen. Omdat een groot deel van de Nederlandse jongeren moeite heeft met lezen en rekenen, wil zij scholen strakker sturen via financiering, minder keuzevrijheid rond toetsen en meer nadruk op taal. Nieuwe internationale onderwijsresultaten na de zomer moeten duidelijk maken hoe urgent de situatie echt is.