Hoe bedrijven zich indekken tegen hogere brandstofprijzen: 'Hedgen en prijzen verhogen'

In dit artikel:

Arriva stelt dat de prijzen voor treinkaartjes voor het hele jaar aan het begin van dat jaar worden vastgesteld, waardoor de recente stijging van brandstofprijzen dit jaar geen directe gevolgen heeft voor de tarieven die reizigers nu betalen. Het bedrijf benadrukt wel dat brandstof slechts één van de kostencomponenten is en weigert details te geven over hoe het zichtegen grote schommelingen op de oliemarkt indekt; die informatie noemt Arriva bedrijfsgevoelig.

In Nederland rijden nog 17 spoorlijnen voor personenvervoer op diesel, in totaal ongeveer 551 kilometer, vooral in Friesland, Groningen, Overijssel en Gelderland (met kleine reststukken in Limburg en Brabant). Die dieseltrajecten moeten uiterlijk in 2050 emissievrij zijn. Hoewel Arriva zegt dat de huidige ticketprijzen vastliggen, kunnen hogere energiekosten volgend jaar wel in de Landelijke Tariefindex (LTI) worden meegenomen, waardoor ov-bedrijven hun tarieven kunnen verhogen.

Andere vervoerders tonen meer openheid over hun hedgingstrategieën. KLM legt in jaarverslagen uit hoe het brandstofrisico afdekt via termijncontracten en financiële overeenkomsten: bij sterk stijgende olieprijzen kan dat leiden tot een uitbetaling die de extra brandstofkosten compenseert (in 2022 leverde die hedge KLM circa 500 miljoen euro op). KLM kondigde aan het hedgen in 2026 uit te breiden, maar geeft ook aan dat hogere kerosinekosten uiteindelijk doorberekend kunnen worden aan passagiers. NS voert eveneens afdekkingsmaatregelen uit voor elektriciteit, maar signaleert dat geopolitieke ontwikkelingen de betaalbaarheid van reizen onder druk zetten.

Brancheorganisaties waarschuwen voor oplopende problemen: Koninklijk Nederlands Vervoer (KNV) wijst erop dat vervoerders vaak niet alle hogere kosten aan klanten kunnen doorberekenen, waardoor marges krimpen. Transport en Logistiek Nederland (TLN) benadrukt dat sterk stijgende dieselprijzen transportondernemers extra zwaar treffen. Bij bunkerstations voor binnenvaartschepen leidt de hoge dieselprijs tot minder tankbeurten deze week, na een eerdere piek in activiteit.

Kortom: sommige vervoerders hebben hun tarieven voor dit jaar vastgezet, maar de combinatie van hogere olieprijzen, beperkte openbaarmaking van risicodekking en indexmechanismen kan volgende jaren leiden tot hogere kosten voor reizigers en extra druk op vervoerders.