Jubileum onder hoogspanning: waarom dit Songfestival anders is dan anders
In dit artikel:
De 70ste editie van het Eurovisiesongfestival staat dit jaar in het teken van controverse: de deelname van Israël heeft geleid tot een boycot door Nederland, Spanje, Ierland, Slovenië en IJsland. AVROTROS, de omroep die normaal de Nederlandse inzending regelt, besloot in december af te zien van deelname; daardoor ontbreekt Nederland dit jaar en is het vertrouwde commentaar van Cornald Maas niet beschikbaar.
De Israëlische aanwezigheid blijft brandpunt. De delegatie krijgt extra beveiliging, en kandidaat Noam Bettam kreeg een berisping omdat hij op sociale media opriep massaal te stemmen. Er wordt rekening gehouden met publiekelijke acties tijdens de shows; EditieNL-verslaggever Lonneke Haveman verwacht dat protesten niet helemaal uit te sluiten zijn, ook al probeert organisator EBU het jubileum zoveel mogelijk feestelijk te houden. Oostenrijk heeft aangegeven eventuele boegeroep niet te censureren en Palestijnse vlaggen gewoon in beeld te laten.
De EBU heeft enkele regels aangepast om politieke beïnvloeding en manipulatie tegen te gaan. Het maximale aantal televotes per persoon is gehalveerd van 20 naar 10. De vakjury is opnieuw toegevoegd in de halve finales (voorheen alleen in de finale) en telt voortaan voor vijftig procent mee. Bovendien bestaat elke jury uit zeven in plaats van vijf leden, waarvan twee jonger dan 25 jaar—een poging om het festival te verjongen. De juryrichtlijnen zijn ook verschoven: behalve vocale kwaliteiten wordt nu zwaarder gekeken naar compositie en originaliteit van het lied.
Hoewel Nederland niet deelneemt, zendt de NOS de halve finales (12 en 14 mei) en de finale (16 mei) wel uit. Dat is volgens de NPO een wettelijke taak voor nationale en internationale evenementen; AVROTROS trok zich alleen terug uit deelname. NOS en NTR werken samen aan de uitzending; Henry Schut en Jeroen Kijk in de Vegte verzorgen het commentaar.
Officieel brengt Nederland dit jaar geen stem uit. Individuen kunnen echter via de zogeheten "rest of the world vote" alsnog stemmen op hun favorieten via esc.vote (0,99 euro per stem). Nieuw dit jaar is dat ook tijdens de halve finales via die route gestemd kan worden; de stembussen openen rond middernacht voorafgaand aan elke uitzending.
Kort samengevat: het jubileum wordt gespeeld tegen een politiek geladen achtergrond, met aangescherpte veiligheids- en stemregels en een duidelijke scheiding tussen deelname (AVROTROS) en landelijke uitzending (NPO/NOS). De EBU probeert een feestelijke show te bewaren, maar zichtbare protesten blijven reëel.